مقابله با زنبور قرمز

موضوعات : فخررازي

مقابله با زنبور قرمز (گرگ زنبور ، زنبور گاوی ، سرخ زنبور ، بوج تخمی و . . . )

زنبور قرمز

زنبور قرمز با جثه بزرگتر از زنبور عسل و رنگ قرمز متمایل به قهوه ای سوخته که این رنگ بیشتر در سر و سینه و دو حلقه اول و انتهایی شکم و رنگ زرد دو حلقه میانی شکم می باشد و کناره های این دوحلقه زرد رنگ دو دایره قرمز به شکل خیلی زیبا دیده می شود .

این زنبور معمولا از کرم های تنه درختان تغذیه می کند ولی گاه دیده می شود از شهد برخی از گل ها نیز استفاده می کنند علاوه بر این به گوشت تازه چهار پایان و بویژه شش گاو و یا گوسفند و گوشت ماهی تازه علاقه شدید دارد . این حشره به مواد قندی هم علاقه زیادی دارد . بسیار دیده شده که به سراغ میوه های شیرین رفته و با شکافتن پوست این میوه ها بار درونی این میوه ها را می خورد . برای نمونه انگور ، انجیر ، عناب و خربزه اگر پوستش دریده باشد و . . . .

اما مشکل اصلی این حشره برای زنبور دار ها  این است که قاتل زنبور عسل بوده و زنبور عسل را به مانند عقاب شکار می کنند و درسته می خورد . این کار را آنقدر انجام می دهند که کلنی های قوی را ضعیف می کنند و گاه دیده شده دسته جمعی به کلنی زنبور عسل ضعیف حمله کرده  و وارد کندو شده و  تمام زنبور ها را کشته و خورده و به سراغ عسل که برای این حشره بسیار جذاب است می روند . و تا آخرین قطره آن را می خورد و در صورت محیا بودن مکان کندو آنجا را نیز  اشغال می کند . این حشره اشتهای بسیار زیادی دارد . سرعت پرواز ، مانور در پرواز ، عکس العمل بسیار سری در بلند شدن تغییر مسیر در حال پرواز وهمچنین نیش زدن سریع از ویژه گی های برجسته این زنبور است  ، زنبور قرمز نیش بزرگ و زهر زیادی دارد  . این زنبور معمولا لانه خود را در شکاف دیوار یا تنه درخت و یا در زمین با شکاف های عمیق داخل زمین   ایجاد می کند . بطور معمول فقط یک شان دایره ای شکل  برای خود درست می کند و در شان خود بیشتر پرورش نوزاد های خود را انجام می دهد .گاه شعاع شان اش به یک متر می رسد . از مهمترین دشمنانش سار و انسان می باشد . انسان  به دلیل ترس از نیش دردناکش و  تلف گردن میوه ها و خوردن زنبور های عسل با این حشره مقابله می کند بطوری که لانه هایش  را خراب می کند و خودش را بطور مستقیم می کشد  . باران و آب گرفتگی لانه یکی از دلایل طبیعی مرگ کامل کلنی هایی می باشد که در زمین هستند .

علاوه بر این ها این حشره هم مانند همه موجودات زنده بیماری ها و آفت (ویروسی ، میکروبی ) مخصوص خود دارد که با تحقیقات باید کشف شده و اگر هم کشف شده باشد باید معرفی گردد .  زنبور قرمز زمستان را به زیر زمین و جای گرم رفته و تا آغاز بهار در آنجا می ماند در زمستان تعداد زیادی از زنبور های قرمز بر اثر سرما و باران از بین می روند . اما با آغاز بهار به روی زمین آمده و به سرعت شروع به زاد و ولد کرده و در مدت کوتاهی دوباره به حداکثر جمعیت می رسد باد شدید و گرمای تابستان باعث می شود در دو ماه تابستان این حشره کمتر روئیت شود .

الف ) راه های مقابله مستقیم با این حشره :

1 – کشتن تک تک این زنبور

2 – منهدم کردن کلنی با تمام زنبور های داخل آن و نوزادانش

1 – راه های زیادی برای کشتن تک تکی این حشره وجود دارد . مانند استفاده از مکش کش ،دمپایی ،  تله لبنانی ، جگر کوزه واژگون و شعله افکن ، چسب موش و طعمه ، گوشت سمی و . . . .

 

استفاده از این روش به دلیل تعداد بسیار زیادش و پراکندگی این حشره چندان کارساز نیست چرا که با این روش ها شما تنها می توانید چند صد زنبور را از بین ببرید و این در برای تعداد بسیار زیاد کلنی ها در منطقه و جمعیت بالای هزار زنبور در هر کلنی موثر نیست . هر چند بی تاثیر هم نیست .

2 – منهدم کردن کلنی های این حشره

این روش به شرط پاک سازی منطقه تا شعاع 4 کیلومتری که شعاع پرواز معمولی این حشره است . بسیار موثر است . اما انجام این کار کمی مشکل است اما با همت و همکاری چندین نفر آسان تر می شود  .

نحوه اجرای این روش به دو بخش:

 1 –شناسایی در روز 2– حمله در شب .

1 – شناسایی در روز به دو صورت اطلاع همسایه ها و بومی های منطقه از وجود کلنی در مکان مشخص و راه دیگر گشت زنی متر به متر  منطقه و کشف کلنی ها و را سوم   کشف کلنی با روش نخ و پر رنگی انجام می گیرد .

روش پر رنگی : یک پر رنگی ( رنگ تیره بهتر است ) را به یک نخ نازک خیاطی گره زده و با شکار زنده یک زنبور قرمز و بستن نخ به یکی از پاهایش ( باید دقت کرد که به هر روشی که این حشره را می گیرید باید مواظب بود که به هنگام گره زدن نخ به پایش نیش بزرگش به دست شما اثابت نکند برای این کار بهتر است بعد از کرفتنش با ماده بی هوشی او را ابتدا بی هوش و سپس نخ را به پایش گره زد ) و آزاد سازی دوباره زنبور قرمز و تعقیب او تا لانه انجام می گیرد . سنگینی پر رنگی باعث می شود زنبور با سرعت کمتر پرواز کند و رنگ پر اجازه دید زنبور را تا فاصله 30 متری را به شما می دهد . بطور معمول زنبور قرمز بعد از تغذیه (شکار) به لانه بر می گردد .

2 – حمله و نابود کردن کلنی زنبور قرمز کشف شده در شب .

زنبور های قرمز معمولا همه در شب به لانه برمی گردند . در این حالت با مسدود کردن در لانه می توان مانع پرواز زنبور ها در شب شد و با 3 روش لانه را با همه زنبور ها و نوزادانش از بین برد

1 - آب گیری لانه و خفه کردن زنبور ها

2 – سم پاشی و مسموم کردن زنبور ها

3 – آتش زدن و سوزاندن همه زنبور ها .

1 – اگر لانه در زمین باشد با خاک در لانه را بسته و با آب گیری لانه و لکد کردن لانه می توان همه زنبور ها را در آب و گل خفه کرد .

2 – با استفاده از سم بسیار قوی لانه را سم پاشی کنیم

3 – با شعله افکن قوی ابتدا زنبور های در لانه را آتش می زنیم و سپس از در لانه تا چند دقیقه به درون لانه آتش هدایت می کنیم تا همه زنبور ها ی داخل لانه را بر اثر گرما و آتش از بین ببریم بعد برای اطمینان در لانه را برداشته و از مرگ همه زنبور ها اطلاع پیدا می کنیم . و شانش را هم بیرون کشیده و می سوزانیم :

توجه : این زنبور در شب هم قدرت پرواز و نیش زدن دارد بهتر است از کلاه ، دستکش ، لباس مناسب و چکمه استفاده کتید تا در صورت حمله ناگهانی مشکلی برای شما ایجاد نشود .

سار : سار یکی از دشمنان زنبور قرمز می باشد . اما به علت اینکه سار دشمن زنبور عسل هم است بکارگیریش بمثل در آمدن از چاله و افتادن در چاه است . البته چون سار یک پرنده وحشی است و انسان چندان کنترلی بر این حشره ندارد . با عدم کشتنش و دور کردن پرنده های شکاری (شاهین ، عقاب ، باز و . . . ) از محل مورد نظر  تعداد این پرنده در منطقه زیاد می شود . سار دشمن بزرگ ملخ ها هم می باشد و کشاورزان به همین دلیل از حضور این پرنده در منطقه استقبال می کنند .

 

 

ب ) راه های دفاع در برابر زنبور قرمز

اگر توان از بین بردن زنبور قرمز را ندارید باید زنبورستان خود را در برابر زنبوران قرمز محافظت کنید برای این کار باید نگذارید زنبور قرمز با زنبور عسل روبرو شود تا باعث شکارش گردد  . بهترین کار این است که نگذارید:

1 – نگذارید این زنبور وارد کندوی شما بشود برای این کار باید دریچه پرواز را به اندازه ای تنگ کنید که زنبور قرمز نتواند وارد کندو شود ولی زنبور عسل بتواند عمل ورود و خروج را انجام دهد .

2 – مانع ریش بستن زنبور ها در زیر درچه پرواز شوید : علت اصلی ریش بستن گرمای کندو می باشد که اقلب در بعد از ظهر ها اتفاق می افتد .

ریش بستن کار شکار زنبور عسل را برای زنبور قرمز بسیار راحت می کند . برای ممانعت از این کار باید کندو را خنک کنید . با استفاده از گذاشتن در زیر سایه سنگین و طولانی  ، گونی خیس بر روی درب کندو ، استفاده از کندو های کف باز .

خنک کردن کندو یک فایده دیگر هم دارد و آن این است که زنبور ها کمتر نیاز به آب دارند و نیاز کمتر به آب باعث می شود زنبور کمتر برای آوردن آب از کندو خارج شود تا در معرض شکار زنبور قرمز در هوا و یا کنار آب گردد

3 – کاهش خروج زنبور از کندو با تامین آب ، شهد و گرده در داخل کندو .

 

اگر در ساعاتی که اوج حمله زنبور قرمز به زنبور ان عسل است ( 9 صبح تا 5 بعد از ظهر ) شما خروج زنبور ها را از کندو به حداقل برسانید در معرض شکار قرار گرفتن زنبوران عسل به حداقل می رسد برای این کار باید در اول صبح در شربت خوری های بزرگ داخل کندو شربت در اختیار زنبور عسل قرار دهید بطوری کا این شربت تا غروب تمام شود در این صورت  زنبورعسل  به جای آوردن شهد از بیرون به این شهد ها مشغول شوند و نیاز به شهد و آب کندو کم می شود .تغذیه با شهد در شهریور و پاییز که بطور معمول شهدی در طبیعت نیست هم  باعث می شود ذخیره عسل زمستانی کلنی ها زیاد شود و هم باعث افزایش تخم ریزی ملکه می گردد افزایش تخم ریزی ملکه مشغلولی بیشتر زنبوران عسل در داخل کندو برای پرورش نوزادان را ا به همراه دارد و جبران کاهش جمعیت بر اثر شکار زنبوران عسل توسط زنبور قرمز هم می شود . برای تامین گرده باید از گرده مصنوعی و خرما استفاده کنید . در شرایط افزایش تخم ریزی ملکه کندو بیشتر به مواد پروتئینی نیاز مند می شود .خرما به دلیل دارا بودن مواد معدنی و پروتئینی و شیرین بودن برای زنبور عسل بسیار جذاب می باشد .

ج ) فرار از زنبور قرمز

وقتی دشمن به شما حمله می کند و شما توان دفاع ندارید فرار یک راه بسیار مناسب است . وقتی شما توان از بین بردن زنبوران قرمز را ندارید و یا توان مسونیت کلنی های خود در برابر حمله زنبوران قرمز را هم ندارید فرار بهترین روش است . برای این کار شما باید زنبورستان خود را به جایی کوچ دهید که زنبور قرمز وجود ندارد برای نمونه نوار شمالی کشور ( گیلان ، مازندران ، گلستان ، اردبیل و . . . ) برای اطمینان از عدم وجود زنبور قرمز باید یک کندو را ابتدا در محل مورد نظر برده و  به مدت یک هفته مستقر کنید بعد از اطمینان از عدم وجود زنبور قرمز دست به کوچ کل زنبورستان بزنید . هر چند میدانم این نوع کوچ برای بسیاری از زنبور داران ممکن نیست .

در پایان باید عرض کنم علاوه بر روش های بالا چند  راه مبارزه سیستماتیک با زنبور قرمز نیز وجود دارد . که دولت باید آن را انجام دهد .

1 - انتشار زنبوران قرمز با ژن عقیم شده در کشور . با این کار بعد از چند سال نسل این زنبور بشدت کاهش می یابد و یا بطور کلی منقرض می گردد .

2 – انتشار بیماری های کشنده زنبور قرمز در بین زنبوران قرمز . زنبور قرمز هم مانند دیگر موجودات زنده بیماری ها و آفات مختص به خود دارد . اگر دولت این بیماری ها را باید شناسایی و در بین این زنبوران انتشار دهد بعد از مدت چند سال جمعیت این حشره در کشور به میزان چشم گیری کاهش پیدا می کند .

البته باید عرض کنم که این نوع مبارزه مخالفانی دارد مانند محیط زیست ، دوست داران طبیعت و برخی از کارشناسان حشره شناسی .

من در این خصوص با دکتر عبادی دکترای حشره شناسی که درباره پرورش زنبور عسل هم کتابی نوشته است صحبت کردم ایشان بشدت با این نوع مبارزه مخالف بودند و گفتند که این نوع انقراض این حشره  برای محیط زیست بشدت زیان آور است و اثرات جبران ناپذیری دارد . من در صحبت با ایشان نتوانستم ایشان را که در زمینه زنبور عسل هم  فعالیت می کند متقاعد کنم . پس حتما نخواهیم توانست کارشناسان دوست دار محیط زیست را هم متقاعد کنیم .

ولی نظر شخصی بنده این است این حشره به مانند موش ، سوسک و . . . جزء موجودات  موذی است و باید بطور کلی از همه جا پاک سازیش کنیم . و دهیاری ها هم باید به مانند شهرداری ها که بودجه ای برای مقابله با موش و سوسکو دیگر حشرات موذی  اختصاص می دهند برای زنبور قرمز هم بودجه ای هزینه کنند و جلوی ازدیاد این حشره را بگیرند و باید کارشناسان دوست دار محیط زیست بررسی کنند در مناطقی از ایران و یا جهان که این حشره نیست چه مشکلی برای طبیعیت به وجود آمده که در این مناطق که مملو از زنبور قرمز است نیست . هر چند باز نظر شخصی من این است تا میوه های شیرین و زنبوران عسل ما وجود دارند زنبور قرمز به سمت تغذیه از کرم تنه درختان نمی رود . چرا که در همین مناطق من درختان زیادی را دیده ام که بر اثر کرم تنه خشک شده اند و زنبور قرمز در حال شکار زنبوران عسل ماست .

  حالا که زنبور قرمز بیشتر از زنبور عسل برای دوست داران محیط زیست مفید شده ما هم باید یا این حشره موذی را تحمل کنیم و یا زنبور داری را کنار بگذاریم .



  • نویسنده : mellifera
  • تاریخ : پنجشنبه 2 شهريور ماه 1391
  • 51013 بازدید
  • 49 نظر