كشاورزي و باغداري با زنبور عسل

موضوعات : اخبار

مقدمه

    آنچه در اين مختصر مدنظر است، سخني كوتاه است كه با همه ي دست اندركاران بخش كشاورزي و دامپروري، چه مسوولين محترم اجرا و چه عزيزان توليدكننده و تعاوني هاي كشت و دام، گفته مي شود و هدف از بيان آن فقط يادآوري اهميت حشرات و بخصوص زنبور عسل در امر باغداري و زراعت مي باشد. اميد كه مورد پسند واقع شود و از همه ي عزيزان طلب نموده تا راهنمايي هاي مفيد خود را دريغ ننمايند. حشرات از قديمي ترين ساكنان زمين بوده و بيش از 250 ميليون سال است كه در روي زمين ساكن هستند. بعضي از آنها، به دلايلي از جمله شكار يا انگلي كردن گونه هاي مضر يا از طريق فرآورده هايي همچون ابريشم، عسل و عمل گرده افشاني، مفيد بوده و مورد حمايت انسان قرار گرفته اند. حتما مي دانيد كه اگر گرده افشاني شكوفه ها صورت نگيرد، هرگز گلي به ميوه يا بذر تبديل نخواهد شد.
    عوامل موثر در گرده افشاني
    عوامي كه باعث گرده افشاني و به بار نشستن گل ها مي شوند عبارتند از: باد، نيروي جاذبه زمين، حيوانات، حشرات، انسان و غيره. بخصوص در درختان دوپايه مانند پسته و نخل، اگر عمل گرده افشاني به درستي انجام نگيرد، توليد به شدت كاهش مي يابد. اين عمل را در درخت خرما (نخل) با تكاندن گرده هاي گل هاي پايه نر (پرچم) روي گلهاي پايه ماده (مادگي) و در پسته با كاشتن درختان با پايه ي نر بين درختان با پايه ي ماده انجام مي دهند.
    نكته ي مهم اينكه همه ي اين عوامل نمي توانند در عمل گرده افشاني تاثير كافي و كامل داشته باشند و اگر بخواهيد نتيجه ي كامل را از عمل گرده افشاني ببريد، بايد به يك نكته توجه نماييد و آن هم استفاده از يك عامل مهم در امر گرده افشاني است. به طور حتم يكي از عوامل مهم در امر گرده افشاني، حشرات مي باشند. حشراتي همچون پروانه، زنبور، پشه و ...
    تاثير زنبور عسل در گرده افشاني
    آنچه كه اكثر مردم از زنبور عسل مي دانند، فقط توليد عسل است. حال آن كه عسل، حداقل فايده ي آن است، از طرفي متاسفانه عوام مردم حتي از فوايد عسل هم چيزي نمي دانند.
    نه تنها عسل كه موم، بره موم، زهر، ژله شاهانه و ديگر محصولات زنبور عسل، علاوه بر اينكه خواص غذايي دارند، خواص دارويي نيز دارند. اما در خصوص اثرات اين حشره ي بسيار مفيد در عمل گرده افشاني، اين را بايد دانست همه ي توليدات و فوايدي كه اين حشره براي زنبوردار به ارمغان مي آورد، فقط 10 درصد از فوايد آن است و 90 درصد (9 برابر) فوايد آن براي باغدار و كشاورز مي باشد. حال اگر باغداران و كشاورزان عزيز نتوانند از فوايد اين موجود استفاده كنند، در واقع مابقي اثرات مفيد اين موجود باارزش به هدر رفته است.
    تحقيقاتي كه صورت گرفته، ثابت نموده كه اگر در يك باغ ميوه يا مزرعه اي كه قرار است از آن بذر گرفته شود، در هر هكتار تعداد حدود 4 تا 5 عدد كلني (كندو) زنبور عسل قرار داده شود، كيفيت و كميت ميوه يا بذر حاصله به ده برابر افزايش مي يابد. زيرا تمام عواملي كه در گرده افشاني تاثير دارند به جز زنبور عسل، فقط مي توانند حدود ده درصد از شكوفه ها را بارور نمايند. به طور مثال اگر در يك باغ سيب قرار باشد 5 تن محصول برداشت شود، با قرار دادن تعدادي كلني زنبور عسل داخل باغ در هنگام شكوفه دادن گل ها، مقدار محصول به 50 تن با كيفيت بسيار بالا افزايش خواهد يافت. زنبور عسل علاوه بر عمل گرده افشاني، در كاهش مصرف سموم شيميايي كه براي دفع آفات به كار مي روند، تاثير به سزايي خواهد داشت.
    تعداد پروازهاي زنبور عسل
    زنبور عسل، براي ساخت هر گرم عسل بايد از 15 هزار گل شهد جمع آوري كند. علاوه بر اين از گرده گل ها جهت تغذيه استفاده مي كند. همزمان با جمع آوري شهد، با انتقال گرده از گلي به گل ديگر، باعث لقاح آنها مي شود. نكته ي بسيار جالب اينكه موقع جمع آوري شهد و گرده از گل ها در يك زمان و يا يك پرواز، فقط از گل هاي مشابه يك نوع درخت يا گياه، شهد و گرده جمع آوري مي كند و اين عمل كمك بسيار زيادي در لقاح گل هاي مشابه مي نمايد.
    سخن آخر
    در بسياري از كشورهاي اروپايي و پيشرفته، باغداران و مزرعه داران با كرايه دادن مبالغي به زنبورداران از آنها خواهش مي كنند كه در هنگام شكوفه دادن گل ها، كندوهايشان را به باغ يا مزارع آنها برده تا عمل گرده افشاني توسط زنبورداران به خوبي انجام شده و سود سرشاري عايد آنان گردد. در صورتي كه در كشورهاي توسعه نيافته يا در حال توسعه همچون كشور ما، اكثر كشاورزان و باغداران، نه تنها از فوايد زنبور عسل بي اطلاع و يا كم اطلاع هستند، كه بعضي گمان مي كنند زنبور عسل گل ها را مي خورد و اين نه تنها درست نيست بلكه «زنبور عسل كوچكترين شكوفه را گرده افشاني مي كند ولي به گونه اي روي آن قرار مي گيرد كه هيچ صدمه اي به آن وارد نمي كند».
    آيا مي دانيد كه وظيفه ي اصلي زنبور عسل بارور كردن گل ها بوده كه در مقابل انجام اين كار، فورا مزدش را به صورت شهد يا گرده از وي دريافت مي كند؟
    اميد آن كه همه ي باغداران و كشاورزان عزيز كشورمان از فوايدي كه اين موجود مي تواند براي آنها داشته باشد، اطلاع كافي داشته و از آن فوايد بهره مند گردند.
    بنابراين شما كشاورزان و باغداران عزيز، لازم است يا خود مبادرت به پرورش تعداد كلني زنبور عسل نماييد و يا از زنبورداران تقاضا كنيد تا در زمان شكوفه دادن گل ها، كندوهايشان را به مزارع و باغات شما منتقل نمايند.

نويسنده: عفت رييسي سرحدي مدير عامل اتحاديه سراسري زنبورداران ايران زمين



  • نویسنده : mellifera
  • تاریخ : سه شنبه 28 دي ماه 1389
  • 6405 بازدید
  • 0 نظر