تاثير شرايط جغرافيايي و اقليمي در جدايي

موضوعات : مقالات

علوم و فنون کشاورزي و منابع طبيعي تابستان 1381; 6(2):169-176.

 تاثير شرايط جغرافيايي و اقليمي در جدايي توده هاي زنبور عسل كوچك ايران

 طهماسبي غلامحسين,عبادي رحيم,تاج آبادي ناصر,آخوندي منصور,فرجي سعيد

 

 زنبور عسل کوچک يکي از دو گونه زنبور عسل موجود در ايران است که در نواحي جنوبي کشور زندگي مي کند، و نقش مهمي در گرده افشاني گياهان اين منطقه ايفا مي نمايد. در اين پژوهش تلاش شد وضعيت توده هاي زنبور عسل کوچک در ايران، و نيز اثر شرايط جغرافيايي و اقليمي در تغييرات مورفولوژيک و جدا شدن اين توده ها بررسي گردد. بدين منظور بيش از 400 نمونه زنبور کارگر از 40 کلني مربوط به 26 شهرستان و 9 استان جمع آوري، و اندازه گيري دوازده صفت مورفولوژيک آنها با روش روتنر (1978) انجام شد. براي تعيين مختصات جغرافيايي و متغيرهاي اقليمي، از ميانگين اين متغيرها در طول عمر ايستگاه هاي سينوپتيک هر منطقه و يا ميانگين متغيرها در ايستگاه هاي هواشناسي مناطق استفاده شد. تجزيه و تحليل داده هاي به دست آمده با روش تجزيه به مولفه هاي اصلي انجام گرديد.

نتايج نشان داد که گونه زنبور عسل کوچک داراي دو توده جداگانه در نواحي جنوبي ايران است. مناطق جنوب غربي با عرض جغرافيايي بيشتر و با زنبوران بزرگ تر در يک گروه، و مناطق جنوب شرقي با عرض جغرافيايي کمتر با زنبوران کوچک تر در گروهي ديگر قرار مي گيرند. بررسي هم بستگي صفات ظاهري با شرايط جغرافيايي و متغيرهاي اقليمي نشان داد که صفات مربوط به اندازه جثه، اندازه بال و پاي زنبوران عسل کوچک با عرض جغرافيايي هم بستگي مثبت و با طول جغرافيايي هم بستگي منفي، و نيز با ميزان بارندگي ساليانه منطقه هم بستگي منفي معني دار دارد، ولي با صفات مربوط به درجه حرارت، رطوبت نسبي، سرعت باد، حداقل درجه و... هم بستگي معني داري ندارد. نتايج اين پژوهش به طور کلي نشان داد که مناطق شمالي تر، مرتفع تر و پرباران تر داراي زنبوران بزرگ تري است. اين نتيجه با قانون برگمن، که معتقد است حيوانات مناطق شمالي تر و سردتر داراي جثه بزرگ تري هستند، هم خواني دارد.

http://sid.ir/fa/VEWSSID/J_pdf/55713810215.pdf



  • نویسنده : mellifera
  • تاریخ : سه شنبه 4 مرداد ماه 1390
  • 3445 بازدید
  • 0 نظر