سایت زنبورعسل ایران: اصلاح نژاد زنبورعسل

جستجو پیرامون این موضوع:   
[ برگشت به صفحه اصلی | انتخاب موضوع جدید ]

موضوعات : ملکه

انگیزه اصلی اجرای این سیستم آن است که عملکرد کندوها افزایش چشمگیری پیدا کند.با توجه به اینکه با افزایش جمعیت کلنی ، عملکرد و راندمان کلنی نیز افزایش خواهد یافت باید سعی شود که به طرق مختلف جمعیت را افزایش دهیم . که مهمترین راه استفاده از ملکه ای از نژاد خوب و جوان و مراقبت های ویژه از کندو می باشد ولی یکی از راه های افزایش جمعیت اجرای سیستم دو ملکه ای است . این روش اولین بار در سال 1937 توسط آقای فرار اجرا گردید. 5 تا 7 هفته قبل از اینکه جریان شهد طبیعی شروع شود باید عملیات سیستم دو ملکه ای اجرا گردد . به طور مثال اگر در منطقه ای عسلگیری در تیر ماه انجام می شود عملیات باید از اواسط اردیبهشت شروع گردد.

چگونگی عملیات:

در نیمی از بدنه اصلی کندو ی قوی و سالم خود قابهای نوزادان را قرار داده و نیم دیگر را با قاب گرده ، پوکه و قابهای عسل و حدود 40 درصد زنبوران بالغ پر می کنیم . ملکه اصلی را نیز در بدنه اصلی مستقر نموده و روی بدنه شبکه مانع عبور ملکه قرار می دهیم . سپس بسته به میزان جمعیت کندو ، دو طبقه یا دو نیم طبقه روی شبکه ملکه می گذاریم  و بعد روی طبقه بالائی یک سرپوش داخلی قرار می دهیم .( این سر پوش از جنس فیبر بوده و وسط آن یک سوراخ تعبیه گردیده که به وسیله توری چشم ریزی مسدود گردیده است .) آنگاه روی سرپوش فیبر یک طبقه دیگر قرار داده و مابقی قابهای نوزادان ، قابهای عسل ، پوکه (پوکه =  قاب موم بافی شده سالهای قبل که اکنون نه نوزاد دارد و نه عسل و گرده و فقط حجره های خالی دارد.البته کمی هم سیاه رنگ شده است. ) گرده و بقیه نوزادان بالغ را در این طبقه مستقر نموده و یک ملکه نیز به آن معرفی می نماییم .همچنین یک دریچه پرواز هم جهت با دیچه پرواز پائین برای این طبقه درست می کنیم . در این حالت زنبوران  فقط ارتباط فرمونی با هم دارند . این روند ادامه دارد تا زمانی که اولین شهد به کندو آورده شود . در این موقع باید دو جمعیت را با هم یکی کرد . به این ترتیب که ابتدا فیبر سرپوش داخلی را برمیداریم . سپس ملکه را برداشته و به جای آن روزنامه می گذاریم در این حالت جمعیتها با هم مخلوت شده و ملکه ها نیز ممکن است تا مدتی با هم  زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند . در غیر این صورت ملکه جوان ملکه مسن تر را کشته و خود ملکه اصلی کندو می گیرد .

لازم به ذکر است که دریچه پرواز کندوی طبقه فوقانی باید در جهت کندو ی بدنه باشد تا در ادغام کندوها مشکلی پیش نیاید به طور کلی عملکرد کندوی دو ملکه احتمالاً بالاتر از دو کندو به طور جداگانه خواهد بود .

به طور کلی عملکرد کندوی دو ملکه ای حتماً بالاتر از عملکرد دو کندو  به طور جداگانه خواهد بود مثلا اگر دو کندو به طور جداگانه  هر  کدام  15 کیلو گرم و در مجموع 30 کیلو گرم محصول بدهد یک کندو  با سیستم دو ملکه ای بیش از 30 کیلو گرم محصول خواهد داد . در موارد زیادی محصول یک کندو  با سیستم دو ملکه ای 5/1 تا 2 برابر محصول دو کندوی مجزا خواهد بود .

روش های دیگر اجرای سیستم دو ملکه ای :

در این روش بر روی بدنه اصلی یک طبقه می گذاریم و روی طبقه شبکه مانع عبور ملکه  قرار می دهیم و بعد دو طبقه یا دو نیم طبقه روی شبکه ملکه قرار می دهیم . سپس یک توری دو جداره ( مانند شبکه ملکه و با ابعاد آن ) که دارای چشمه های ریز باشد بر روی طبقه آخر گذاشته و در نهایت روی توری یک بدنه قرار می دهیم . اگر ضرورت داشت می توان بر روی آین بدنه یک طبقه دیگر قرار داد .  با شروع شهد منطقه شبکه توری و شبکه ملکه را برداشته و به جای آن روزنامه قرار می دهیم تا جمعیت ها مخلوط شوند . نحوه درست کردن این سیستم دقیقاً مانند روش قبل است .

مزایا و محاسن سیستم دو ملکه ای :

1 – مشکل بچه دهی در چنین کندو هائی وجود ندارد .

2 – عملکرد خیلی خوب و بالائی دارند .

3 – این کندوها در پایان فصل شرایط بسیار مساعدی برای زمستان گذرانی دارند .

4 – تعویض ملکه پیر و مسن به طور اتوماتیک وار صورت می گیرد بدون اینکه وقفه ای در تخمگذاری ایجاد شود ( در 95 درصد موارد ملکه جوان ملکه پیر را کشته و خود ملکه کندو می شود )

 

 معایب و اشکالات سیستم دو ملکه ای:

1 – به نیروی کارگری بیشتری نیاز است.

2 – تعیین زمان دقیق و معین اجرای عملیات مشکل است(عملیات این سیستم باید در زمان معینی اجرا گردد.)

3 – حمل و نقل چنین کندوهائی مشکل است.

4 – امکان افتادن کندوها در اثر بادهای شدید وجود دارد.

5 – استقرار کندوها در زمین های غیر مسطح مشکل است.

ادامه مطلب
موضوعات : بیماریها

ناهنجاریها و بیماریهای غیر عفونی-بیماریهای موروثی

گاهی زنبور عسل به دلایلی –به جز افات و بیماریها –دچار ناهنجاریها یا حالات غیر طبیعی میشوند.این حالات عبارتند از مرگ و میر/بد شکل شدن/ اختلالات فیزیولوژیکی و ژنتیکی که ممکن است بر اثر شرایط محیطی نامساعد/بدی تغذیه/اختلالات عمومی/جهش ژنها یا ترکیب و ارایش مجدد کروموزومی به وجود اید.  

زنبورجهش يافته

زنبورعسل جهش يافته

ادامه مطلب
موضوعات : تجهیزات

 

دريچه پرواز يا سوراخ پرواز كه به منظور ورود و خروج زنبوران عسل از كندو تعبيه مي شود در قسمت و سط زهواره جلوي كندو به ابعاد8*90ميليمتر مي باشد.هم چنين دريچه هاي بزرگتري نيز طراحي شده است كه كه توجه به اقليم و شرايط هر منطقه و تعداد جميعت كندو از انها استفاده مي شود.

دريچه پرواز

دريچه پرواز

ادامه مطلب
موضوعات : تجهیزات

اهرم وبرس و نحوه استفاده از انها در زنبورداري

 

  اهرم - اهرم وسيله اي است كه زنبوردار با ان ميتواند درب كندوي زنبورعسل را باز كرده و همچنين كليه قابها را از همديگر جدا كرده و بازديد نمايد.بدون استفاده از اهرم بسياري از كندوها را نميتوان بازديد كرد و اگر درب و قابهاي داخل كندو را كه به هم چسبيده است بدون استفاده از اهرم از همديگر جدا كنيم،ضربه شديدي به كندو وارد شده و زنبورها عصباني شده و به شخص بازديد كننده حمله مي كنند و مانع بازديد او خواهند شد.

 
اهرم زنبورداري

برس زنبور عسل – برس وسيله است نرم كه براي دور كردن جمعيت زنبورعسل مستقر بر روي قابهاي نوزاد يا عسل و يا اطراف كندو به كار ميرود.بعضي از زنبوردارها براي دور كردن زنبورها از روي قاب عسل از دود استفاده ميكنند كه اين عمل سبب بو گرفتن عسل ميشود كه براي مشتريان  خوش ايند نيست.با استفاده از برس مي توان به ارامي جمعيت زنبوررا از روي قاب عسل دور كرد.يا هنگام بستن درب كندو  و در پايان كار بازديد،جمعيت در اطراف درب كندو ازدحام ميكنند و اگر با يك برس دور نشوند كشته ميشوند.گاهي مواقع در برنامه هاي پرورش ملكه زنبورعسل ،اطراف قابهاي پر از سلول سربسته ملكه را جمعيت كارگران جوان فرا گرفته  كه در اين حالت  نبايد قاب را تكان داد،چون لاروهاي داخل سلول ملكه از محل غذا به ته سلول افتاده و ميميرند.بنابر اين بايد به اهستگي قابهاي حاوي سلولها را بيرون اورده و زنبورهاي روي ان را با برس نرم دور كرده و سپس به كار خود ادامه داد.در ضمن هيچ وقت جهت دور كردن زنبورها به انها فوت نكنيد زيرا عصباني شده و به شدت حمله ميكنند.

برس زنبورداري

ادامه مطلب
موضوعات : بیماریها

بیماریهای تک یاختهای-NOSEMA بیماری نوزما

:NOSEMAبیماری نوزما

بدترین و ناراحت كننده ترین بیماری در مناطق مرطوب است و یا در هنگامی از سال كه رطوبت بالاست یعنی اواخر زمستان و اوایل بهار اشاعه فراوان دارد.بیماری به شدت مسری است و زنبورها را به شدت ضعیف كرده و در حالت شدت همه انها را از بین می برد. 

 

 علائم بیماری:

زنبورهای بیمار با پرهای لرزان جلو كندو و یا كمی دورتر افتاده و ناگاه می میرند،بیماری مرگ و میر زنبورها را در داخل كندو افزایش می دهد.با ضعف در پاییز و یا در اوایل بهار باید به نوزما مشكوك شد.جمعیت بیماربه سرعت ضعیف می شوند كندوهایی كه در پاییز مبتلا می شوند زمستان را طاقت نیاورده و می میرند و اگر بتوانند زمستان را پشت سر بگذارند در بهار آینده قادر به جمع آوری محصول نبوده و در تابستان هم قوی نمی شوند. در اطراف سوراخ پرواز جمعیتهای بیمار لكه های زیادی دیده می شود كه در واقع مدفوع خشك شده زنبورهای مریض است كه به حالت اسهالی از خود دفع كرده اند.در هنگام شدت بیماری لكه ها در داخل كندو و در روی كادر ها نیز دیده می شودو لكه های مذكور دارای بوی ناخوشایندی می باشند.

عامل بیماری: 

 میكروبی به نامNOSEMA APIS كه در داخل سلولهای جدار روده های زنبور رشد كرده و آنها را به اسهال مبتلا می سازد.

راه انتقال بیماری: 

 انتقال به وسیله آب و مدفوع زنبورهای بیمار و یا غذاهای آلوده به اسپور نوزما و همچنین بوسیله زنبورهای نر كه مجازند به تمام كندوها رفت و آمد كنند انجام می گیرد. جمعیت های ضعیف و كم زنبور زود و به راحتی به این بیماری مبتلا می شوند. لارو زنبورها هرگز به این بیماری مبتلا نمی شوند و فقط زمانی می توانند به این بیماری مبتلا شوند كه زنبورها كامل شدند. 

 طرز تشخیص بیماری:

با دو انگشت یك دست سینه زنبور را گرفته و با دو انگشت دست دیگر شكمش را بكشید به طوری كه در اثر كشیدن روده هایش از بدن خارج گردند.رنگ قهوه ای یا كمی قرمز رنگ روده ها دلیل بر سلامتی آنها بوده و رنگ سفید شیری آنها دلیل بر مبتلا بودنشان می باشد. وجود زنبورهایی كه قادر به پرواز نیستند در نزدیكی سوراخ پرواز میتواند دلیل بر وجود این بیماری در كندو و یا زنبورستان باشد. 

پیشگیری:

 بهترین راه پیشگیری قوی نگه داشتن جمعیت است.جمعیت هایی كه در پاییز بد تغذیه گردند و یا اصلا تغذیه نگردند اگر در طول زمستان از گرسنگی نمیرند در اوائل بهار اغلب بیمار می گردند.بنابراین جمعیتها همیشه باید:

 

1- به اندازه كافی ذخیره عسلی داشته باشند.

 

2- به اندازه كافی گرده گل در داخل قابها ذخیره كرده باشند.

 

3- در هر یك از فصول سال اگر كمبود مواد غذایی در داخل كندو مشاهده شد بایستی فورا به جمعیت به اندازه كافی عسل رسانید.

 

4- سالانه دو بار،یك بار در اوائل پاییز و یكبار در اوائل بهار هنگام تغذیه جمعیتها باید مقداری دارویNOSEMACKبه منظور پیشگیری به شربت افزود و به آنها خوراند.

معالجه بیماری:

 

1- شروع به تغذیه جمعیت با عسل نموده و در داخل غذای آنها مقداری داروی مداوا كننده بر ضد همین بیماری مثلFUMIDIL-Bو یاNOSEMACKمی ریزیم.این كار بایستی به محض آگاه شدن از وجود بیماری انجام گیرد.

بهترین وقت برای این كار پاییز و مخصوصا فروردین ماه است.پاییز برای پیشگیری و فروردین برای معالجه. 

2- در صورتی كه جمعیت هنوز قوی باشد باید فوری از آن بچه گرفت و بدینوسیله زنبورهای جوان را از پیرها جدا كرد.

چون معمولا لاروها و زنبورهای جوان معمولا مبتلا نمی شوند و فقط زنبورهای پیر كه زمستان رادر كندو گذرانده اند نوزما می گیرند. با جدا كردن پیرها از جوانها به كمك بچه مصنوعی عملا زنبورهای بیمار را از زنبورهای سالم جدا كرده و آنها را نجات داده ایم.

نوزما

نوزما

ادامه مطلب
موضوعات : نژاد

اصلاح نژاد زنبور عسل و ملکه و ازمایشهای زنبورعسل:

 

در طي چندين سال گذشته ، صنعت پرورش زنبور عسل دنيا توسط دو عامل بسيار مهم ، يعني جرب هايVarroaو زنبور هايAfricanizedمورد تهاجم قرار گرفتند . ولي با انجام اصول اصلاح نژاد ، مشكلات ناشي از اين عوامل به طور كلي حل شد . نكته قابل توجه در اين موارد ، عواملي است كه باعث بروز اين حملات مي شود و پاسخي است كه زنبور عسل به اين گونه عوامل مهاجم مي دهد. اين موضوع باعث شد تا بسياري از دانشمندان بر روي مكانيزم هاي پايداري زنبور عسل تحقيقاتي را انجام دهند و امروزه مشخص شده كه به طور قطع چنين عملكردهايي وجود دارند و دانشمندان همواره در پي آن هستند كه با انجام اصلاح نژاد ، اين گونه توانايي ها در مقابل تهاجم عواملي خاص را به نسل هاي بعدي زنبور عسل منتقل كنند . محققين ، اين قدرت ممقاومت در زنبور عسل را تحت عنوان رفتار بهداشتي مي نامند . وجود اين رفتار ، عاملي مثبت در پرورش زنبور است و نه تنها هيچ نكته منفي در مورد آن وجود ندارد ، بلكه تحقيقات انجام شده فوائد رفتار برداشتي را به طور مشخص نشان مي دهند . اين مقاله قصد دارد تا ضمن ذكر كردن اهميت اين رفتار ، نقش آن را در بالا بردن توليد يك كلوني شرح دهد .
شيوع سريع جرب هاي
Varroaدر بين كلوني هاي زنبور عسل و آسيب هاي وارد شده از اين انگل به صنعت زنبور عسل ، باعث شد تا در بين دانشمندان و محققين اصلاح نژاد ، رقابتي براي ايجاد مقاومت براي زنبور عسل (در مقابل اين انگل) ايجاد شود . اين كنه باعث نابودي ميليون ها كلوني و زنبورهاي عسل شد كه در نتيجة آن در گرده افشاني گلها و باغ ها اختلالاتي به وجود آمد . متاسفانه با توجه به روند حمل و نقل كه امروزه بسيار سريع انجام مي شود ، زنبورهاي اروپايي به طور ناگهاني در معرض اين عامل مهلك قرار گرفتند . چرا كه اين جرب در واقع انگل زنبورهاي آسيايي است و زنبورهاي اروپايي ، قدرت مقاومت بسيار كمي در برابر آن داشتند . دانشمندان با بررسي دقيق و انجام آزمايشات متوجه شدند كه در زنبور هاي آسيايي جندين سيستم دفاعي وجود دارد كه به طور موفقيت آميزي در مقابل اين عامل (جربVarroa) عمل مي كند ، اما اين مكانيزم ها در زنبور هاي اروپايي ، عملكردي بسيار ضعيف تر دارند . اين مكانيزم ها عبارتند از :

1 - : رفتار بهداشتي :
كه عبارتست از توانايي شناسايي و دفع لارو هايي كه توسط كك ها آلوده شده اند .

2 -رفتار پاكسازي (Grooming Behaviour) :
عبارتست از دفع كردن و آسيب رساندن به كك ها توسط زنبور آلوده و يا زنبور هاي ديگر .

3 - كاهش دوره رشد لارو ها :
كه باعث كاهش زمان موثر براي تاثير گذاري و تكثير انگل در بدن لارو مي شود .

4 - سركوب كردن تكثير انگل :
از طريق تغييراتي كه در تنظيم هورموني لارو زنبور عسل انجام مي شود . زنبورهاي مقاوم به انگل واروا ، براي اِعمال اين خصوصيت خود به بيش از يكي از اين عملكرد ها نياز دارند تا بتوانند بدون وجود درمان هاي دارويي زنده بمانند .

امروزه استفاده از مواد ضد انگلي يكي از روش هاي موثر در مبارزه با كك ها است، اما انگل واروا به اين تركيبات مقاوم است . البته هميشه زنبورداران دوست دارند كه هيچ گاه اين انگل را در كنار كلوني هاي خود نبينند تا مجبور نباشند كه مواد ضد انگلي را در كنار عسل كه اصلي ترين غذاي زنبور است قرار دهند . لذا همة دانشمندان بر اين عقيده اند كه انجام روش هاي اصلاح نژاد از بهترين روش هايي است كه مي توان با انجام آن ، يك زنبورستان را در برابر اين مشكل مقاوم نمود . در صورتي كه به زنبور هاي اروپايي زمان كافي داده شود و از مواد شيميايي ضد انگل استفاده نشود ، اين زنبور ها نيز قادر خواهند بود تا مانند زنبورهاي آسيايي، با استفاده از شيوه انتخاب طبيعي با اين انگل مقابله كرده و به زنبوردار در راه رسيدن به هدف نهايي خود يعني اصلاح نژاد كمك كنند .

 

اين عمل با انجام گزينش مصنوعي انجام مي شود . به اين صورت كه مي توان با استفاده از زنبورهايي كه خصوصيات مورد نظر ما را دارند ، با كنترل جفت گيري ، جمعيتي را تهيه كرد كه داراي خصوصيت مثبت مورد نظر ما باشند . استفاده از سيستم اصلاح نژاديِ بسته ، روشي است كه مدتها است كه از آن استفاده مي شود و در سگ ، گاو و ديگر دام ها نتايج مثبتي را به همراه داشته است و مدتي است كه استفاده از آن در مورد زنبور عسل هم معمول شده است . اخيرا ً در مورد جفت گيري ، بيولوژي ، ژنتيك و روش هاي تلقيح مصنوعي زنبورها فعاليت هايي صورت گرفته است . طراحي برنامه هاي اصلاح نژادي زنبور عسل ، بايد با توجه كافي و دقت تمام به تمام صفات ژنتيكي زنبور عسل انجام شود :

1 -بر خلاف ساير حيوانات ، تمام 10 ميليون اسپرمي كه توسط يك زنبور نر توليد مي شود ، قادرند عمل لقاح را انجام دهند . اين امر به اين معنا است كه زنبور هاي خواهري كه از يك پدر به وجود مي آيند ، در 75 درصد از صفات با هم مشترك هستند كه اين ميزان در گونه هاي ديگر جانداران 50 درصد مي باشد .

2 -هر ملكه حدودا ً با 20 زنبور نر عمل جفت گيري را انجام مي دهد و در نتيجه كلوني حاصل مجموعه اي از ابر خانواده ها واحد بود (يعني مجموعه اي از خواهران نا تني كه داراي صفات مادري يكسان ، ولي پدرهاي متفاوت هستند) .

3 -زنبورهاي عسل ، داراي سيستم توليد مثل هاپلوديپلوئيد هستند . اين امر به اين معنا است كه زنبورهاي نر از تخم هاي لقاح نيافته به وجود مي آيند و زنبورهاي كارگر و ملكه ، از تخم هاي لقاح يافته به وجود مي آيند . لذا زنبورهاي نر والد نر ندارند و تنها نيمي از كرومووم ها را و آنها را هم از مادر خود دريافت مي كنند .

4 -وجود يك ژن كشنده در زنبور عسل ؛ كه تنها هنگامي به وجود مي آيد كه هم پدر و هم مادر داراي آلل هاي مربوط به اين ژن باشند . اين ژن باعث مي شود كه لارو پيش از بيرون آمدن از تخم از بين برود و اين امر باعث ايجاد كندو هاي آلوده مي شود . به دليل وجود اين ژن ، استفاده از روش هم نژادي (Inbreeding) عليرغم موثر بودن آن در ساير حيوانات ، در زنبور عسل غير ممكن باشد .

5 -زنبورهاي كاگر قادرند در شرايطي خاص تخم هاي لقاح نيافته بگذارند ، لذا براي توليد زنبور نر ، اين زنبورها قدرتي برابر با ملكه دارند .

نمونه هاي ژنتيك زنبور عسل :
آزمون هاي گزينشي :

همانند اصلاح كنندگان نژاد زنبور عسل ، ما نيز بايد اطلاعاتي كه توسط دانشمندان كشورهاي مختلف به دست آمده است را جمع آوري كرده و از آنها در برنامه اصلاح نژادي خود استفاده كنيم و در انتها نتايج به دست آمده را براي استفاده زنبورداران به آنها ارائه نمائيم . موارد زير از جمله آزمون هاي گزينشي هستند كه ما مي توانيم از آنها در برنامه هاي گزينشي خود استفاده نمائيم :

1 -آزمايش هايي كه به بررسي رفتار بهداشتي حيوان مي پردازند

روش آسيب زدن با سوزن :

در اين روش با استفاده از يك سوزن ، لاروهايي كه به تازگي روي سلول آنها سرپوش گذاشته شده است را داخل همان سلول از بين مي بريم . پس از 24 ساعت ، تعداد سلولهايي كه سرپوش آنها برداشته شده و تميز شده اند را مورد شمارش قرار داده و نتايج را يادداشت مي كنيم . پس از چند بار انجام اين آزمايش در شرايط مختلف محيطي ، كلوني اي كه در طي اين 24 ساعت ، حداقل 90 درصد سلولها در آن تميز شده را به عنوان كلوني بهداشتي ثبت مي كنيم . مشخص شده كه اين عملكرد ، به همان صورت كه در مورد بيماري هاي ميكروبي مانند نوزاد كرم زنبور عسل (Foul Brood) و به خصوص نوزاد گچي مطرح است ، در اين مورد نيز (آلودگي به جرب واروا) از عوامل بسيار مهم مي باشد .

 



1 -ابتدا سه گروه 7 تايي از سلول هايي كه به تازگي سرپوش گذارش شده اند را با استفاده از يك رنگِ سريع علامتگذاري مي كنيم . در ضمن قسمت بالاي سلول نيز بايد علامتگذاري شود .

 


 

زنبورعسل

 



2 -سپس تمام 21 لارو را با استفاده ا يك سوزن از بين مي بريم . براي انجام اين كار سوزن را در سوراخي كه در مرتبه اول ايجاد كرده ايم در چندين جهت حركت مي دهيم .

 

زنبورعسل

 


3 -پس از 24 ساعت ، تعداد سلولهايي كه به طور كامل سرپوش گذاري و تميز شده اند را شمارش مي كنيم . كلوني هايي كه 19 تا از اين سلول ها در آنها (90 درصد سلولهاي آلوده) تميز شده باشند ، كلوني هاي بهداشتي هستند .

ب : قدرت حياتي نوزادان :

زنبور عسل داراي يك ژن كشنده است كه مي تواند باعث از بين رفتن نوزادان به ميزان زياد شود . ژني كه مشخص كننده جنسيت زنبور عسل است ، آلل جنسيت (sex) نام دارد . هر زنبور مادر ، دو تا از اين آلل را دارد كه يكي از آنها را از مادر و ديگري را از پدر خود مي گيرد . در حدود 19 گونه از اين ژن وجود دارد كه آنها را به صورتAوBوCو .... اليSنشان مي دهيم . تخم و اسپرم تشكيل دهندة يك آلل هستند . اگر تركيب اين دو با يكديگر متفاوت باشد (مثلا ًAB،BC،DE) ، در نتيجه زنبور حاصل زنبوري ماده خواهد بود ؛ ولي اگر دو آلل يكسان در هنگام لقاح در كنار يكديگر قرار گيرند ، (مانندAAوBBوCCو ...) ، تخم بلافاصله قبل از رسيدن به مرحله خروج از تخم از بين خواهد رفت . چنين حالتي يك زنبور ديپلوئيد نر ، با ژنتيك ديپلوئيد به وجود مي آورد كه يك حالت غير طبيعي است و هرگز قادر نخواهد بود كه در كندو بالغ شود . اين حالتي است كه زنبورداران هنگامي كه 90 درصد نوزادان در كندوي آنان به آن دچار مي شود ، به آن نوزادان ساچمه اي مي گويند . انتخاب صحيح مي تواند با بالا بردن قدرت حياتي نوزادان ، باعث افزايش توليد و كارايي كلوني شود . كاهش قدرت حيات تخم ها مي تواند يكي از عوارض هم نژادي (Inbreedكردن) و فقدان آلل هاي جنسي باشد . در برنامه هاي ، بايستي به حتما ً تنوع نژادي به عنوان عاملي بسيار مهم توجهي زياد شود و از هم نژادي (Inbreeding) نيز حتما ً خودداراي شود.



چگونه مي توان قدرت حياتي يك ملكه را مورد آزمون قرار داد ؟

1 -از يك ورق موم ، يك متوازي الاضلاع جدا مي كنيم ، به صورتي كه در هر ضلع آن ، 10 سلول كارگر قرار گرفته و در كل 100 سلول كارگر بر روي آن موجود باشد .

2 -اين قالب را به عنوان نمونه ، مورد بررسي قرار مي دهيم .

3 -تعداد سلول هاي خالي مورد شمارش را محاسبه كرده ، از 100 كم مي كنيم ، عدد باقيمانده ، ميزان قدرت حياتي نوزادان را نشان مي دهد .

ج : طبيعت زنبور عسل :

براي بررسي اين عامل ، دو روش وجود دارد . در روش اول يك آزمايش متعارف در مورد تمام كلوني هاي يك زنبور داري انجام مي شود . اين آزمايش ها بايد در شرايط يكساني انجام گيرند تا اطمينان حاصل كنيم كه طبيعت ملايم طنبور عسل دستخوش تغيير قرار نگيرد . مشكلي كه در مورد اين روش وجود دارد اين است كه اغلب نمي توان مشخص كرد كه زنبور هايي كه حالت پر تكاپو و مهاجم را دارند از كدام يك از كندو ها مي باشند . اما روش دوم روش موثر تري است كه مي توان با استفاده از آن زنبور ها را نيز از يكديگر تفكيك نمود . روش انجام اين روش به اين صورت است كه زنبورها را در يك كيسه پلاستيكي خالي گرفتار مي كنيم . اين كار را مي توان به اين صورت انجام داد كه ورودي كيسه را در دست گرفته ،آن را به صورت 8 (عدد 8 لاتين) در مقابل خود حركت دهيم . اين دو كار باعث گرفتار شدن زنبورها در كيسه ها مي شود . پس از انجام اين كار مي توان به آساني زنبورها را با سرما دادن و يا استفاده از دي اكسيد كربن بي حركت كرده ، علامتگذاري نمود . پس از آزاد كردن ، اين زنبورهاي نگهبان را مي توان در محل ورودي كندو ها مشاهده نمود و آنها را به اين دليل كه با معيارهاي ما براي انجام اصلاح نژاد همخواني ندارند حذف كرد . چرا كه براي انجام اصلاح نژاد ، تنها از كارگر ها و زنبورهاي عسل نر كلوني هاي آرام و كارآمد استفاده مي شود .

مقاومت در برابر جرب نايي :
روند مقاومت در برابر اين انگل مشخص نيست ، اما مشخص شده كه اين نوع مقاومت به طور واضحي وجود دارد . شواهد امر نشان دهنده اين امر است كه رفتار پاكسازي (Grooming) در هنگام مهاجرت انگل از يك زنبور به زنبور ديگر، به عنوان عاملي در كنترل اين انگل صورت مي گيرد . نكته مهم و مطلوب در مورد اين عملكرد اين است كه كنترل آن را ژن هاي غالب به عهده دارند . براي اين كه مشخص كنيم كه در ميان كندو ها كدام يك اين مقاومت را انجام مي دهند و كدام يك نه ، هزاران آزمايش تا به حال انجام گرفته است . يكي از اين آزمايش ها اين است كه زنبور هاي كارگري را كه به تازگي از تخم خارج شده اند را از كندو هاي مختلف جمع آوري كرده و سپس به مدت يك هفته در كنار زنبورهاي آلوده قرار مي دهيم (زنبورها تنها در روزهاي اوليه عمر خود ، يعني در حدود 10 روزگي به اين انگل حساس هستند) . پس از اين مدت زنبورها را تحت كالبد شكافي قرار داده و تعداد كنه هاي موجود در ناي آنها را مورد شمارش قرار مي دهيم . تفاوت هاي موجود در استعداد آلوده شدن به اين انگل و تمايل انگل به يك زنبور ، نشان دهنده مكانيزم هاي دفاعي زنبور است . ه : ساخت عسل و بنا نمودن شان ها : براي سنجش ميزان سلامت يك زنبورداري مي توان ميزان ساخت شان ها و عسل را با هم و در شرايط يكسان مورد مقايسه قرار داد . توليد بالاي عسل نشان دهنده بالا بودن تعداد زنبور هاي سالم در كندو است و عواملي كه باعث بالا بردن ميزان سلامت زنبور مي شوند در توليد عسل نيز اثر مثبتي دارند .

ادامه مطلب
موضوعات : بیماریها

عنکبوتیان یا ارکنیدها

عنکبوتیان از دیگر افات زنبور عسل می باشند.این جانوران بی شاخک بوده و واجد چهار جفت پا و بدنی دو قسمتی هستند.ضمائم دهانی انها شلیسر نامیده میشود.چندین نوع از عنکبوتها تار می تنند و زنبور عسل را شکار کرده و از ان تغذیه میکنند.تعدادی دیگر ممکن است بر حسب اتفاق خارج از کندو افت زنبورها شوند.همه عنکبوتها شکارچی هستند و عمدتا از حشرات تغذیه می کنند.عنکبوتهای جهنده (سالتیکوس)نیز افات زنبوران عسل هستند .این عنکبوتها تار نمی تنند بلکه لانه های ابریشمی میسازند.اعضائ این خانواده به طور وسیعی در همه جا پراکنده اند و با جهش به طرف طعمه رفته و به کمک چنگالهای خود ان را شکار میکنند.بعضی از انها نسبتا بزرگ هستند.برخی از عنکبوتها به زنبورهایی که دو برابر خود هستند حمله کرده و روی انها باقی میمانند تا بمیرند.برای کنترل این عنکبوتها باید لانه هایشان را نابود ساخت و خروجی های کندو را بازرسی کرد.

 

عنكبوتها

ادامه مطلب
موضوعات : بیماریها

آفات و غارتگران زنبور عسل

حشرات و عنکبوتیان

 حشرات

 بیدها

 تعدادی از گونه های بید به فراورده های زنبور عسل گرده و موم حمله میکنند.از جمله میتوان بید موم خوتر بزرگ و بید موم خوار کوچک را نام برد.نام علمی این دو به ترتیب گالریا ملونلا و اکروئیه گریسلا است.پروانه موم خوار بالغ زیانی به بار نممی اورد بلکه لارو پروانه موم خوار خسارت عمده ای را به بار می اورد.به این جهت ان را کرم موم خوار می نامند.

بيد موم خار

ادامه مطلب