خوش آمدید

تلقیح

مراحل ساختن عسل

موضوعات : تغذیه

مراحل ساختن عسل

در قرآن مجید سوره مبارک نحل که در شان زنبور عسل نازل شده و آن موهبتی است که پروردگار توانا آنرا در گلهای گیاهان به ودیعه نهاده است . برای اینکه دانشمندان پی به دستگاه آفرینش برند به زنبور عسل داده شده است که آنرا از شیره گلها و برگها گرفته و عسل که حاوی نیکنوش های گوناگون به رنگ های مختلف است بسازد . اسرار ساختمان و نحوه عمل آن با وجود پیشرفت های علمی هنوز بر زیست شناسان و دانشمندان دیگر پنهان مانده و فقط می دانند که :
زنبور عسل پس از مکیدن شیره گلها و گیاهان به وسیله خرطوم خویش آنرا به کیسه عسلی که در شکم است برده و پس از چند عمل شیمیایی شناخته و نا شناخته آنرا به مایعی خوشبو و خوش طعم ، شیرین ، مقوی ، نشاط آور و نیکو حضال تبدیل کرده و در سلولهای مومی شکل که از قبل ساخته است ذخیره می نماید .

برای تهیه یک کیلوگرم از این شهد گوارا زنبور ناگزیر است 120 تا 150 هزار بار شهد حمل کند وبرای فراهم نمودن آن ده میلیون گل را بازدید کرده و از آنها شهد ( انگبین ) تهیه نماید و مسافتی معادل هفت بار دور زمین پرواز کند . شهدی که بدین طریق فراهم می شود 40 تا 80 درصد آب است و زنبورداران عسل باید میزان آب آنرا به 18 الی 20 درصد برسانند تا عسل آماده شده بدست آید . برای تغلیظ نمودن آن زنبورداران عسل مجبور هستند شهدی را که روز به کندو حمل کرده و درون سلولهای شان ذخیره نموده اند شب هنگام مجددا از داخل شان ها مکیده و وارد کیسه عسلی خود می نمایند در آنجا کمی از آب آنرا جذب و موادی از قبیل هورمون ها و آنزیم ها به آن اضافه می نمایند و بعد داخل حجره ها می ریزند . این عمل توسط سایر زنبورها تکرار می شود و مقداری از آب آنهم در مجاورت هوای کندو که از بال زدن زنبورها ایجاد می شود تبخیر شده و در پایان مواد دیگری از قبیل اسید های آلی و مواد ضد عفونی کننده به آن اضافه می نمایند . عمل تغلیظ آنقدر ادامه می یابد تا عسل به غلظت طبیعی خود برسد ، آنگاه آنرا در داخل سلولها ذخیره می کنند و درب آنرا با موم می پوشانند بدین ترتیب عسل انبار شده می تواند برای مدت طولانی نگهداری شود .

مراحل ساخت عسل

ادامه مطلب

رنگ عسل و مفهوم آن

موضوعات : تغذیه

 عسل بر حسب اینکه متعلق به کدام منطقه و کدام گل باشد رنگش متفاوت است . دامنه طیف رنگهای عسل از سفید به انواع زرد ( زرد نارنجی ، زرد مایل به سبز طلایی ) کهربایی ، عقیقی مایل به قرمز و حتی قهوه ای متغیر است .
عسل اقاقیا به رنگ سفیدی می زند ، عسل بهار نارنج زرد طلایی است ، عسل جنگلهای مازندران زرد مایل به سبز ، عسل آویشن عقیقی قرمز ، عسل کاج جنگلهای اروپا متمایل به قهوه ای می باشد . همه اینها عسل خوب و طبیعی هستند اما به خاطر گلی که زنبوران از آن تغذیه کرده اند رنگشان متفاوت است . همه اینها عسل خوب و طبیعی هستند اما به خاطر گلی که زنبوران از آن تغذیه کرده اند رنگشان متفاوت است . پس این باور غلط است که عسل خوب رنگ تیره دارد .
رنگ ، بو و طعم عسل تا حدودی به هم مربوط هستند در حالی که می توان رنگ عسل را به طور علمی و دقیق اندازه گیری کرد بو و طعم آن قضاوتی نظری است ولی به هر حال از نظر مصرف کننده خصوصیات مهمی می باشند . بسیاری از طعم های عسل که در یک منطقه جالب و خوب تلقی می شود در منطقه دیگر ناپسند است . عسل گندم سیاه وزیرفون ممکن است در یک منطقه بیشترین قیمت را داشته باشد اما در منطقه دیگر بازاری نداشته باشد . عسلی که ممکن است تصور شود مردم آن را نمی پسندند برای مصرف زنبور عسل نگهداری می شود .

رنگ چند نمونه عسل مختلف و کاربرد آنها

نام گیاه

رنگ عسل

کاربرد آنها

آویشن

قرمز

ضد(سرفه،زخم معده، خستگی، ضعف و بی حالی)

اکلیل کوهی

کهربائی روشن یا سفید

ضد(افسردگی،نارسایی کبد، خستگی ،دوران نقاهت،ورم معده،سنگ صفرا، شکم،ضعف وبی حالی)

شبدر

بیرنگ و روشن

تلاش های فیزیکی شدید و طولانی

اسطو خودوس

زرین

ضد( سردرد،میگرن،بیخوابی، ناراحتی های مجاری تنفسی ،انگل های روده ای و تب)

بلوط

تیره

جلوگیری(واریس،ضعف و بیحالی،کم خونی ،ناراحتیهای گردش خون)

مریم گلی

کهربائی روشن یا تیره زرین

جلوگیری(افسردگی،فشار خون ، کم خونی،ضعف و بیحالی)

زیرفون

سبز متمایل به زرد کمرنگ

ضد(بی خوابی و اعصاب ، سرماخوردگی،شیرین کردن جوشانده ها ،آرام بخش قلب)

اقاقیا

آبگون زلال

ورمهای لوله گوارشی،شیرین کردن شیر کودک ،ضد دیابت

گندم سیاه

زرد تیره یا قهوه ای تیره

بارداری،شیردادن،کمبود مواد معدنی و بیماریهای عروقی

تمشک

وحشی-زلال کشت شده-سفید رنگ

برونشیب،گلودرد،ورم گلو،حلق و حنجره

آفتابگردان

زرد طلایی

وجود مقدار بیش از حد کلسترول

اوکالیپتوس

تیره

انگلهای روده،سیاه سرفه،عفونت های معده، برونشیب(عسل کمیاب)

گون

زرد

التهاب مثانه،ورم پروستات ،رماتیسم،سنگ های ادراری

مرکبات

زرد شفاف

حالت عصبی،بی خوابی ،میگرن،طپش قلب


رنگ عسل

ادامه مطلب

نکاتی در مورد خواص عسل

موضوعات : تغذیه

علاوه بر آنكه غذاي خوبي به شمار مي آيد، مي تواند به عنوان يك داروي مفيد نيز مورد استفاده قرار گيرد.

 بسياري به اين ماده غذايي لقب اكسير طول عمر داده، و معتقدند كه مصرف آن مي تواند طول عمر را افزايش دهد.

خاصيت ميكروب كشي و ضد عفوني كننده آن باعث مي شود، تا به عنوان يك آنتي بيوتيك قوي شناخته شود.

 عسل نوعي تشعشعات راديواكتيوي دارد كه اين امر مي تواند در مبارزه با عفونت ها مؤثر باشد.

يكي از مواد مفيد در مبارزه با قارچ ها و ميكروب ها به شمار مي آيد.
مي تواند پينه هاي دست و پا را التيام دهد.

در سلامتي و محكم ساختن دندان ها و لثه، نقش دارد.

 رنگ دندان را سفيدتر مي كند.

 براي روده بسيار مفيد است.

 در باز كردن عروق گرفته بدن نقش دارد.

 زخم هاي دهان را التيام داده، و در درمان گلو درد مؤثر است.

 سستي و بيحالي عضلات را رفع مي كند.

 پادزهر خوبي براي سموم، خصوصا مسموميت هاي غذايي به شمار مي رود.

 شكننده خوبي براي سنگ هاي كليه و مثانه است.

 منبع خوبي براي تأمين ويتامين ها و مواد معدني مورد نياز مي باشد.

در درجه اول و با ارزش ترين خواص تغذيه عسل در توليد انرژي و مكملي براي فراهم كردن ميزان كالري بدن است .

ساختار قندي و به خصوص تركيب نزديك به  50 درصدي قند فركتوز ( قند ميوه ) و 45 درصد گلوکز  كه به راحتي  جذب ميشود در تامين انرژي مخصوصا در فعاليت هاي پر تحرك بسيار حائز اهميت است .

تر كيبات آروماتيك واسيدي عسل در طبقه بندي عسل جايگاه بعدي  را به خود اختصاص مي دهند  تر كيبات آروماتيك يا همان عطر و رايحه عسل كه مجموعي از عطر و طعم گل و گياهان طبيعت است نشاط خاصي را به فرد تغذيه كننده از عسل ميدهد

مواد اسيدي موجود در عسل با توجه به مقدار كمشان در عسل نقش اصلي در عطر و طعم عسل دارند و علاوه بر آن ساختار ميزان و نوع اين مواد در تعريف كيفيت عسل بسيار مهم مي باشد بطوري در طبقه بندي عسل ها بر اساس خصوصيا وصفي همچون عطر و طعم ميتوان رابطه مستقيمي بين نوع و مقدار مواد اسيدي ملاحظه نمود .

در درجه سوم مواد معدني ، ويتامينها و اسيد هاي آمينه جاي دارند كه با توجه به مقدار آنها در رژيم غذايي روزانه جايگاه خاصي را نمي توان براي آن تعريف نمود . البته در اين بين دياستاز ها و اينهيبين ها را نبايد ناديده گرفت چرا كه اين دسته از مواد باتوجه به دز بسيار پاييني كه در عسل در مقايسه با ميزان مصرفشاتن دارند ولي از آنا اي كه قدر ت واكنشي اين مواد در همان مقدار كم تعريف شده است نظرات متفاوتي ارائه شده است .

در درجه چهارم گرده گل موجود در عسل ميباشد ميزان گرده در عسل بسيار مهم است چرا كه در پايداري عسل و همچنين شرايط نگه داري آن نقش مستقيم دارد وجود گرده در عسل سبب افزايش ارزش تغذييه اي آن شده چرا كه ثابت شده است بسياري از مواد پروتئيني و آروماتيك از گرده به عسل افزوده ميشود اما بايد توجه داشت وجود گرده در عسل باعث ايجاد كانونهاي كريستالي و در نتيجه سرعت بخشيدن بع فرايند كريستاله شدن عسل دارد و همچنين به دليل بالا بودن رطوبت و مواد مغذي در گرده قدرت فساد پذيري بالايي دارد و پايداري عسل را براي نگه داري طولاني مدت كاهش مي دهد كه البته با توجه به عمل تغذيه زنبور  ها از شربت بدونه دخالت گل ، عمل پاستوريزه كردن و حرارت دهي به عسل و فيلتراسين عسل از طوري 0.42 ميليمتري ميزان قابل توجهي از آن را كاهش مي دهد .

در درجه پنجم موم جاي دارد كه هيچ گونه ارزش غذايي نداشته و در طبقه بندي جزء مواد  Wax بشمار مي آيد ، قابل جذب نبوده و دفع مي شود.

زنبورعسل وعسل

ادامه مطلب

مقدار گرده مورد نیاز زنبورها :

موضوعات : تغذیه

تحقیق شده و دیده شده است که برای اینکه یک زنبورکامل تولید شود 145 میلی گرم گرده گل لازم است یعنی به ازای یک گرم گرده 7 زنبور تولید می گردد و می توان نتیجه گرفت درصورتیکه یک کلنی به طور متوسط در سال یکصدهزار زنبور تولید کند به حدود14/5 کیلوگرم گرده در سال نیاز خواهد داشت و برای اینکه بتواند مسائل حیاتی دیگر خود مانند زمستانگذرانی و غیره را انجام دهد به مقدار سه برابر این میزان یعنی حدود 50 کیلوگرم گرده نیاز دارد. به طور کلی اگر در یک کلنی را باز کنیم باید یک قاب پر گرده یعنیحدود 3 تا 4 کیلوگرم گرده در کلنی وجود داشته باشد و در زمستان این میزان 3 تا 4 قاب گرده می باشد که در صورت فقدان آن با مشکل مواجه شده و باید با جانشین ها جبران کرد.

مقدار گرده مورد نياز كندوها

گرده گل

دانه گرده

ادامه مطلب

منشا مرکبات و زنبورعسل

موضوعات : تغذیه

منشا مرکبات بنظر بسیاری از پژوهشگران جنوب شرقی آسیا شامل کشورهای مالزی ، اندونزی ، فیلیپین و همچنین از جنوب هیمالیا تا اندونزی بوده است . در بین این مناطق وسیع احتمالا شمال شرقی هند و نواحی شمال برمه موطن و مرکز اصلی مکبات محسوب می گردد . بعضی از انواع مرکبات قبل از مسیحیت به مناطق غربی آسیا نظیر عمان ، ایران ، فلسطین انتقال یافته است . یکی از انواع مرکبات بالنگ یا بادرنگ می باشد، که منشا آن از مناطق جنوبی چین تا هند بوده و بنا بر گزارش های مورخین ، اسکندر مقدونی این گونه را در 330 سال قبل از میلاد مسیح در ایران مشاهده کرد . عقیده بر این است که بعد ها گونه بالنگ به مناطق مدیترانه ای انتقال یافت . در اوایل دوران امپراطوری روم بین سال 27 قبل از میلاد و 248 بعد از میلاد بعضی گونه های مرکبات در ایتالیا شناخته شده بود ، ولی پایدار نماند و از بین رفت . تایزوبرو تانکا که مطالعات وسیعی در گیاهشناسی مرکبات داشته در بیان و معرفی منشاء مرکبات ، خطی را بطور فرضی از جنوب شرقی آسیا به سمت شمال شرقی آسیا پیشنهاد نمود . وی پراکندگی مرکبات ترش و شیرین را روی این خط در جنوب دانسته که سپس به سایر نقاط دنیا پخش شده است .

مرکبات بین عرضهای جغرافیایی 40 درجه شمالی و جنوبی از خط استوا با خاک مناسب ، رطوبت کافی و در صورت عدم یخبندان تولید می گردد . لکن بنظر می رسد مناطق عمده تولید مرکبات در سطوح تجارتی در نواحی نیمه گرمسیر بالاتر از 20 درجه شمالی یا جنوبی قرار دارد .

ایران یکی از کشورهای تولید کننده مرکبات است و در بین 50 کشور تولید کننده که در سطحی حدود 6/1 میلیون هکتار ، به تولید مرکبات می پردازند ، ایران قزیب 3 میلیون تن در مساحتی حدود 222 هزار هکتار انواع مرکبات را در مناطق مختلف شمال و جنوب کشور تولید می نماید . ولی متاسفانه نام ایران و تولیدات آن کمتر در جداول آماری فائو درج می باشد . تمام تولیدات ایران بصورت تازه و مقادیر ناچیزی بصورت آب میوه بمصرف داخلی می رسد . مازندران ، فارس ، جیرفت ، کهنوج و رمزگان به ترتیب 6/38% ، 9/20% ، 14% و  2/12% سطح از درختان بارور رتبه های اول تا چهارم را به خود اختصاص داده اند . جمعا 6/85% سطح بارور مرکبات کشور در این مناطق قرار دارد .

ارزش غذایی و موارد مصرف مرکبات

مرکبات حاوی املاح و سرشار از ویتامین های A,B,P,C بوده که جنبه دارویی و غذایی دارد . نزدیک به یکصد صنعت از مرکبات در تولید فراورده خود استفاده می کنند . تامین غذای دام از مخلوط تفاله مرکبات و ملاس چغندر ، استفاده از آب میوه آن در صنایع غذایی و بهره گیری از اسانس واترهای چرب آن در صنایع آرایشی حائز اهمیت بسیار است . از تفاله مرکبات به میزان قابل توجهی پکتین استخراج می گردد و از اسید سیتریک مرکبات در صنایع غذایی ، فلزی ، نساجی ، داروسازی و بالاخره برای تهیه صمغ های مصنوعی استفاده می شود 

مرکبات گیاهانی بوته ای ، درختچه ای با شاخ و برگ متراکم و یا درختی با گلهای سفید مایل به ارغوانی می باشد گلها با داشتن 4-8 گلبرگ کلفت سفید ، قرمز یا ارغوانی و 4-5 کاسبرگ و 16-32 پرچم و بوی عطر و شهد فراوان ، توجه حشرات بویژه زنبور عسل را بخوود جلب می نماید . مرکبات از خانواده Rutaceae و تحت خانواده Aurantioideae بوده و طبقه بندی گیاهان این خانواده بر اساس سیستم های متفاوتی از حدود یک صد سال قبل تاکنون انجام شده است .

 گلهای مرکبات بر حسب گونه ممکن است به سه نوع کامل ، نر و ماده وجود داشته است . تعداد گلهای نر به شرایط محیطی و رقم بستگی دارد . کم برگی ، دمای پایین در زمان تشکیل گل ، کمبود مواد غذایی ( در پرتقال شاموتی کمبود روی ) و بالاخره گلهای آخر فصل سبب بروز افزایش گلهای نر می گردد . پرچمها در مقایسه با مادگی کمتر در طول نمو از بین می روند . تخمدان دارای 6-14 برچه بیضوی و متصل به خامه خیلی باریک و گاهی متورم و پهن بوده که منتهی به کلاله کروی می شود . سطح کلاله پوشیده از موهای ضخیم است و با فرا رسیدن زمان لقاح مواد چسبنده ای ترشح می نماید که به اتصال دانه گرده در سطح کلاله کمک کرده و جوانه زدن آنرا موجب می شود . بساک پرچمهای در مرحله بلوغ برنگ زرد روشن است و چنانچه بساک گرده ناقص و غیر فعال داشته باشد کرم یا سفید رنگ خواهد بود . تشکیل گل در مناطق نیمه گرمسیری ( مناطق مرکبات خیز ایران) به لحاظ سرمای زمستان یک نوبت در سال ولی در مناطق گرمسیری در تمام طول سال و یا به عبارت دیگر چندین نوبت می باشد . در مناطق نیمه گرمسیری گل انگیزی در اواخر دی ماه صورت می گیرد . لکن عواملی مثل بیماری ، بارندگی ، آبیاری سنگین بعد از خشکی ، سبب به گل نشستن بی موقع درخت می گردد . نوع گرده افشانی مرکبات بر حسب گونه متفاوت بوده و خود گشتن ، خود گشتن – دگر گشن ، یا پارتنوکارپ می باشند . لیموترش عموما خود گشن ، لیمو شیرین خود گشن و پارتنوکارپ ، پرتقال بر حسب رقم دگرگشن و پارتنوکارپ بوده و نارنگی ها نیز اکثرا دگر گشن گزارش شده اند .

علل پارتنوکارپی

عامل ژنتیکی موجب بی بذری در میوه تعدادی ارقام مرکبات بوده است . پرتقال هاملین و سالوستیانا از گروه ارقام بی بذر می باشد  .

عامل بافتی در پرتقال ولشنگتن ناول موجب می شود تا قبل از آنکه لوله گرده بتواند خود از خامه باریک عبور داده و به تخمدان برساند ، جنین از بین برود .

عدم وجود ارقام گرده دهنده قوی در منطقه عامل موثری در پارتنوکارپی محسوب می شود. درختان رقم پیچ که دورگی از گروه نارنگی ها است بعلت عدم حضور گرده دهنده قوی می تواند تماما میوه بی بذر تولید نماید .

شرایط محیطی می تواند تغییرات مختلفی را در گیاه از جهات فیزیولوژیکی بوجود آورده و تاثیراتی در گرده افشانی ، وضعیت باروری و ناباروری پرچم ها ، فعالیت زنبورها در باغ داشته باشد .

عوامل موثر در دگرگشنی

وجود ارقام گرده دهنده قوی در افزایش درصد دگرگشنی موثر می باشد . در تایوان رقم ماتوونتن بدون بذر است ولی در بعضی کشورها بویژه ژاپن میوه حاوی بذر می باشد . در بسیاری از ارقام دورگ مرکب مانند لی ، پیج ، نوا ، ورابینسون که خود تلقیح نیستند همواره میوه هایی را که درون تاج تشکیل می دهند عاری از بذر و کوچک می باشد ، در حالیکه میوه های بیرونی تاج درخت بذری می باشند . قابل ذکر است برخی از این دو رگ های مرکب ، تلقیح کننده های قوی برای دیگر دورگ ها محسوب می شوند . مثلا دورگ لی برای پیج یا تمپل ودنسی برای اورلاندو گرده افشانهای قوی می باشند . ارقام پوملو قابلیت باروری بین خود ندارند ، لذا باید در بین درختان آنها ارقام دیگری کشت گردد . تشکیل میوه در برخی ارقام مرکبات از جنبه ژنتیکی دگر گشنی است . مثلا تعدای از ارقام نارنگی فقط دگرگشن می باشند و در غیاب گرده دهنده میوه پارتنوکارپ بوجود نمی آید . از طرف دیگر عواملی مانند زنبور و دمای زمان گرده افشانی حائز اهمیت است . فقدان زنبور و یا پایین بودن دما که موجب کاهش فعالیت زنبورها می گردد مانع دگرگشنی می شود و در بعضی مواقع می تواند منجر به سال اوری شود . گلها عموما بین ساعات 9 صبح تا 4 بعدازظهر و بویژه در ظهر آماده گرده افشانی می باشند . گلها پس ااز بازشدن هرگز بسته نشده و گلبرگها چند روز پس از لقاح چروکیده شده و ریزش می کنند . پرچمها چند ساعت پس از باز شدن کامل شکوفه ها گرده های خود را آزاد می نمایند . بر اساس بررسیهای انجام شده یک زنبور عسل برای بازدید و لقاح 100 شکوفه کافی است .

برای لقاح مصنوعی ، گلهای اولیه که نسبتا بزرگتر از گلهای مراحل بعدی همان درخت می باشد ، انتخاب می شوند . پرچم ها ، کاسبرگها و گلبرگها قبل از باز شدن طبیعی حذف می شوند و تا زمان رسیدن کلاله ، گل مورد نظر در لقاح داخل کیسه های پارچه ای یا کاغذی قرار داده می شود . پرچم های نارس اگر 12-24 ساعت در دمای اطاق قرار گیرند شکوفا می شوند . نگهداری گرده های در انبار خشک و در ظرف سربسته و در دمای 4 درجه سانتیگراد یا کمتر بمدت 5 هفته قابل نگهداری می باشد . در صورت ضرورت به نگهداری طولانی تر ، کنترل رطوبت و انتخاب دماهای پایین مناسب خواهد بود . پس از لقاح مصنوعی گلها باید از بازدید حشرات بویژه زنبورعسل ، بوسیله سرپوشهای پارچه ای نازک یا پاکتهای کاغذی محفوظ بماند .

اغلب درختان جوان در طی سالهای 1-3 از زمان کاشت آنها تولید گل می کنند . در بیشتر مواقع میوه های سالهای اول و دوم بمنظور امکان نمو بیشتر درخت ، باید حذف گردد . بنابراین با توجه به توضیحی که داده شد میزان رشد درخت گسترش شاخ و برگها و بلوغ آنها به قبل از سال سوم مربوط می شود .

روشهای اصلاح مرکبات بدو طریق جنسی و غیر جنسی (کلونال) در دنیا متداول است :

روش جنسی : یکی از روشهای اصلاح درختان مرکبات دورگ گیری و تهیه بذر F1 می باشد .چهار امکان تلاقی در مرکبات تاکنون نتایج قابل توجهی داده است .

الف- تلاقی بین واریته ای : این تلاقی به تلاقی بین واریته های یک گونه مثل نارنگی انشو و نارنگی محلی اتلاق می شود .

ب- تلاقی بین گونه ای : تلاقی بین دو گونه از یک جنس را تلاقی بین گونه ای می گویند . برای مثال تلاقی بین پرتقال و نارنگی که دو گونه مختلف بوده و هر دو از یک جنس می باشند تشکیل بین گونه ای می دهند .

ج- تلاقی بین جنسی : چنانچه امکان تلاقی بین دو جنس از یک خانواده فراهم گردد مثل تلاقی جنس Citrus و Poncirus ، آنرا اصطلاحا تلاقی بین جنسی گویند .

د- تلاقی مرکب : تلاقی مرکب از تلاقی یک دورگ بین جنس یا بین واریته ای با یک دورگ بین گونه ای و یا بین واریته ای دیگر بوجود می آید .

در بین دورگها گروه Citrange و Citrumelo از لحاظ تجارتی اهمیت زیادی داشته و از پایه های اولیه مرکبات محسوب شده اند . بیشتر تلاقی ها توسط سوئینگل بدنبال خسارت یخبندان سال 1894-1895  در فلوریدا صورت گرفت . در حالیکه گروههای Citrange و Citrumelo درجاتی از مقاومت به سرما را نشان می دهند . ولی میوه های آنها خوراکی نمی باشند. در ارتباط با قدرت دورگ ها و اینبریدینگ در مرکبات لازم به یادآوری است که F1 تلاقی های بین ارقام خویشاوند عموما دارای قدرت ضعیف تری نسبت به والدین هستند . مثلا از تلاقی پرتقال های Valenica x Ruby نتایج بسیار ضعیفی حاصل می شود در حالیکه پوملو و پونسیروس موجب تهیه دورگ های قوی و موثر می باشند . در تلاقی های مرکبات بهنژادگر علاوه بر قدرت دورگه ها به نکات دیگری از قبیل ناسازگاری گامتوفیتی ، پلی پلوئیدی و ... توجه دارد . اهمیت تریپلوئیدها از جهت تولید میوه بی بذر ، محصول بالا ، قدرت نسبتا زیاد آنها مورد نظر می باشد . برعکس تتراپلوئیدها ارزش اقتصادی کمی دارند هرچند که برای بهنژادگر حائز اهمیت زیاد می باشد .

روش غیر جنسی کلونال : کلیه روشهای غیر جنسی که در بهنژادی مورد استفاده قرار می گیرد بعنوان روش کلونال شناخته می شود . این روشها شامل تهیه نهالهای نوسلار ، کشت بافت ، جهش و پیوند می باشد .

الف- نهالهای نوسلار : خاصیت آپومیکسی(نامیزیدن) در مرکبات موجب تشکیل جنین های رویشی در بذر می گردد . جنین های غیر جنسی از سلولهای سوماتیک ( بدنی) نوسلوس حاصل می شود . بدور اکثر مرکبات علاوه بر داشتن جنین های حاصل از زیگوت ، تعدادی جنین رویشی نیز دارند .

چند جنینی در بذر همیشه منشا نوسلار ندارد . ارقامی که تک جنینی هستند گاهگاهی دو جنین و یا بیشتر در هر بذر تولید می کنند . این جنین ها زیگوت های دوقلو و سه قلو هستند . این قبیل جنین ها وقتی که تولید نهال می کنند خصوصیات پایه های حاصل از یاخته تخم را نشان می دهند . نهالهای نوسلار از رشد جنین های رویشی حاصل می شود . از خصوصیات مطلوب و حائز اهمیت آنا ، بالا بودن قدرت عمومی قابل توجه ، مقاومت به سرما ، عاری از ویروس و شبیه بودن به پایه مادری می باشد . در مقابل بحران بیماری های ویروسی رایج در دنیا، یکی از روش های سهل الوصول استفاده از نهال های نوسلار بوده بویژه آنکه صفات پایه ی مادری را عینا حفظ می نماید . قابل اشاره است که برخی از صفات نهال های بدری مثل خارداری و دیر به گل رفتن در نهال های نوسلار دیده می شود. این صفات نامطلوب را می توان ظرف 5-6 سال از طریق هرس یا پیوند مرتفع نمود .

شناسایی نهال های نوسلار بروشهای مختلف از قبیل اسپکتروسکپی ( نورنگاری) ، گاز کروماتوگرافی، استفتده از مواد رادیو اکتیو یا کشت جنین نهال های نوسلا را امکان پذیر می باشد. روش مزرعه ای در برخی از کشورها و از جمله ایران رایج است. روش کار بدین ترتیب می باشد که ، بدور چنر جنینی را در خزانه کشت کرده پس از جوانه زدن چنانچه بیش از دو نهال تولید کنند نهال های هم قد و مشابه به عنو.ان نهال های نوسلار شناخته می شود و نهال دیگر قطعا حاصل از زیگوت خواهد بود.

ب- کشت بافت: از اواخر دهه 1950 توجه به پروژهشهای آزمایشگاهی و کشت بافت آغاز شد. این پژوهش ها در دهه 1970 شتاب بیشتری گرفت . ریز ازدیادی و تهیه گیاهان عاری از ویروس از مریستم و تخمک ، اعم از تلقیح شده و یا تلقیح نشده متداول گردید.

جداسازی تخمک از تخمک از میوه های نارس و کاشت آنها روی محیط کشت پایه MT ئ بهره گیری از ترکیباتی مثل عصاره جو،گلوتامین، و یا BA برای جوانه زنی تخمک و تولید کالوس امبریوژنیک مفید واقع گردید. همچنین در بعضی ارقام مرکبات امکان ریز ازدیادی با کاشت قطعات ساقه به طول 5/0 سانتی متر ، قطعات برگ و نیز ریشه در روی محیط کشت MS با بهره گیری از هرمون های رشد فراهم شده است.

در بین سلول های کالوس ، کشت معلق سلولی و نیز کشت پروتوپلاست تنوع ژنیتیکی حاصل از جهش به وجود می آید . یکی از راههای بهنژادی و اصلاح مرکبات از را شناسایی این تنوع ها و گیاهزایی لاین های جدید می باشد. مهمترین اهداف بهنژادی مرکبات دسترسی به گیاهان مقاوم به تنش های محیطی و یا امراض بوده است . چون این صفات با چندین ژن کنتری می شوند لذا روش های انتقال ژن نتوانسته قابل اجرا و استفاده قرار گیرد. زیرا صفاتی می توانند از طریق سیستم های مختلف انتقال ژن و یا به کمک اگرو باکتریم انتقال یابند که با یک و بعضا دو ژن قابل کنترل باشند. استفاده از پیوند مریتسم یکی از روش هایی است که برای رسیدن به گیاهان عاری از ویروس در برخی از کشورها بویژه اسپانیا بوسیله ی ناوارو و همکاران از سال 1975 رایج بوده است. در این روش بذر گیاهی که به عنوان پایه مورد نظر است در لوله آزمایش کشت شده و پس از دو هفته اپی کوتیل سربرداری می شود . پیوندک در اندازه ی 2/0 میلی متر از رقم انتخابی در شکافی که در محل سربرداری اپی کوتیل ایجاد شده استقرار می یابد . در محیط کشت مناسب ، پس از 2-3 هفته پیوند گرفته و نهال حاصله به جهت آنکه ترکیبی از نهال بدری و مریتسم است به احتمال زیاد عاری از ویروس می باشد. بعلاوه انتخاب پیوندک از شاخه بالغ موجب کوتاه شدن دوره جوانی گیاه جدید خواهد بود.

ج) انتخاب جهش های طبیعی: مرکبات از جمله گیاهانی هستند که در آنها به طور طبیعی جهش های وسیعی تاکنون روی داده و با انتخاب آنها اکثر ارقام تجاری امروز معرفی گردیده اند. ارقام مختلف پرتقال ناول در اثر جهش های شاخه ای و با خصوصیات جدید حاصل شده اند . وقوع متعدد جهش های طبیعی ، وجود عقیمی طبیعی ، جنین های نوسلار سبب گردیده که تاثیر عوامل مختلف موتاژن کمتر مورد نظر قرار بگیرد.

د) پیوند: در هدف های اصلاحی باغ های مرکبات توجه به پایه ی پیوندک حائز اهمیت ویژه ای خواهد بود . در انتخاب ارقام براییوندک توجه به عواملی چون قوی بودن ، ارتفاع درخت، مقاومت به سرما، اندازه ی میوه ، سهولت جدا کردن پوست از گوشت میوه ، کیفیت میوه ، پارتنو کارپی، مقاومت به امراض مورد نظر قرار می گیرد . پایه کناسب نیر بر حسب نوع خاک ، آب و هوای منطقه بیماری ها و آفات رایج و کمیت و کیفیت میوه انتخاب میشود.

صفات کمی و کیفی در اصلاح مرکبات

در برنامه های اصلاح مرکبات مشخصات کمی یا کیفی می باشد. اکثر این صفات کمی بوده و با بیش از یک ژن کنترل می گردد. اهم صفات کمی و کیفی مورد نظر به این شرح می باشد :

صفات کیفی

1- پاکوتاهی: صفت پاکوتاهی احتمالا با دو ژن کنترل می شود . در بالنگ و بادرنگ این صفت به حالت غالب وجود دارد . تلاقی بین پوملو و بالنگ موجب پا کوتاهی  می گردد.

2- سه برگی شدن: از مشخصه های عمده پونسیروس سه برگی بودن آنهاست . این صفت نسبت به یک برگی بودن غالب است . نتایج حاصل از بررسی ها نشان می دهد که دو ژن در این امر دخالت دارند.

3- رنگ قرمز: رنگ قرمز آنتوسیانین توسط یک ژن کنترل می شود .

4- چند جنینی: احتمالا یک یا دو ژن غالب در ایجاد چند جنینی تاثیر دارد. در تلاقی بین پونسیروس با مشخصه ی چند جنینی بالا و ارقامی از مرکبات با ویژگی تک جنینی، نسبت دورگهای تک جنین حاصل افزایش یافت . بنظر می رسد در پدیده انتقال چند جنینی احتملا ژن های بیشتری نقش داشته باشند.

5- اسیدیته: میزان اسیدیته در میوه های مرکبات جنبه  ارثی دارد و به عنوان یک صفت نیمه کمی تلقی می گردد.

صفات کمی

1- پوسیدگی ریشه: پایه های نارنج و پونسیروس کاملا مقاوم به بیماری پوسیدگی طوقه و ریشه می باشند. در برنامه های بهنژادی برای تهیه پایه مقاوم به پوسیدگی ریشه ، پونیسیروس یا نارنج بعنوان یک والد مورد استفاده قرار می گیرد.

2- نماتود: از آفات بزرگ ریشه نماتود می باشد . بیشتر ارقامی که جنس citrus در دورگ گیری آنها استفاده شده به نماتود حساس هستند . دورگ پونسیروس و پرتقال به این نماتود مقاوم هستند.

3- بیماریهای ویروسی : بیماریهای ویروسی شامل تریستزا ، پسروز ، اگزوکورتیس ، ایمپی تراتورا، رینگ پاترن ، وین اینیشن ، کاچکسیا و استاببورن توسط ژنهای متعدد کنترل می شوند. در دورگ گیری ها برای انتقال این مقاومت لازم است والد مادری مقاوم به بیماری باشد . مثلا پونسیروس مقاوم به تریستزا است و در همه دورگ گیریها بمنظور تهیه یک رقم قوی و مقاوم ، باید بعنوان یکی از والدین بویژه والد مادری مورد استفاده قرار گیرد .

4- مقاومت به سرما و تنش های محیطی : صفت مقاومت به سرما همیشه مورد نظر متخصصین اصلاح مرکبات بوده است . پونسیروس تنها جنس خزان کننده و مقاوم به یخبندان و سرما تا 20- درجه سانتی گراد می باشد . جنس پونسیروس و یا دورگ های آن در تهیه ارقام مقاوم به سرما بعنوان والد مادری منظور می گردد . همچنین نارنگی های ساتسوما و شانگ شا از سال 1950 توسط مرکز USDA بعنوان مقاوم به سرما معرفی شده و در دورگ گیریها مورد استفاده قرار گرفته اند . سایر تنشهای محیطی نظیر شوری ، خشکی ، کم آبی نیز از جمله خصوصیاتی است که با چندید ژن کنترل می شوند و همواره هدف بهنژادگر می باشد .

5- مقاومت به کلر : بعضی ارقام مقاوم به کلر نظیر رنگ پورلایم ، نارنگی کلئوپاترا ، و نارنگی شکواشا هنگامیکه با پونسیروس و نارنج تلاقی داده شدند مقاومت به کلر خاک در دورگهای آنها  افزایش نشان داده است . دورگهای حاصل از این تلاقی ها کلر موجود در آب آبیاری را در مقیاس بالا تحمل می نمایند . شدت تحمل در دورگهای مختلف متفاوت بوده و بهترین نتیجه از هیبریدهایی که هر دو والدشان مقاوم باشند مثل رنگ پورلایم x کلئوپاترا حاصل شده است .  

 گردآورنده : مهندس پورقاسم

منبع : پروش مرکبات

تالیف : قزوینی

منشع مركبات و زنبورعسل

ادامه مطلب

چربي يا ليپيدها در پرورش زنبورعسل

موضوعات : تغذیه

بدون شك ليپيد هاي مورد نياز زنبورعسل نيز از طريق تغذيه دانه هاي گرده تامين مي شود.اسيد هاي چرب در بدن زنبورعسل عمدتا از نوع اشباع شده و با زنجيره بلند هستند و اسيد چرب زنجيره بلند عمده موجود در بدن زنبورهاي عسل اعم از كارگر و ملكه نر اسيد اولئيك ميباشد.به دنبال ان به ترتيب اسيد پالمتيك و اسيد استئاريك قرار دارند كه رابطه نزديكي با انچه كه در دانه هاي گرده يافت مي شود ندارند.بافتهاي تشكيل دهنده بدن ملكه و زنبورهاي عسل كارگر داراي24- متيلن كلسترول به عنوان استرول عمده مي باشند،و اين ماده ايست كه هم در گرده گل و هم در ژله رويال يافت مي شود.زنبورعسل براي توليد يك گرم موم به8-8/2گرم و به طور متوسط به7/4 گرم ساكارز نياز دارد.

چربي يا ليپيد ها در پرورش زنبورعسل

ادامه مطلب

قند در عسل:رنگ عسل :

موضوعات : تغذیه

قند در عسل:رنگ عسل :ارتباط رنگ عسل با مزه آن :

قند در عسل بر ويژگي طبيعي عسل اثرميگذارد پس :
رطوبت عسل ، طول عمر عسل،انرژيزايي عسل ،مزه ،بلوري شدن عسل،رنگ و واكنش رنگ گيري عسل در اثر حرارت تحت تاثير قندهاي عسلند.اگر مقدار فروكتوز عسل را بر مقدار گلوكز موجود در عسل تقسيم كنيم عددي به دست مي آيد كه از آن ميتوان به عنوان شاخصي براي تمايل عسل به بلور زدن استفاده كرد.همچنين نسبت مقدار گلوكز به مقدار آب در عسل هم براي اين منظور به كار ميرود. مقدار اين شاخص آخري بايد از 1.7 كمتر باشد و اگر از 2.1 بيشتر شد عسل سريعا بلور ميزند. هر گرم عسل 3.68 كالري انرژي دارد.


رنگ عسل :

 رنگ عسل را در 7 طبقه تقسيم بندي ميكنند :

-روشن همانند آب
-بيش از حد روشن
-روشن
-كهربايي بسيار روشن
-كهربايي روشن
-كهربايي
-كهربايي تيره

براي اندازه گيري رنگ عسل روشهاي اختصاصي وجود دارد.رنگ عسل ملاكي از كيفيت عسل نيست ولي براي سليقه مصرف كننده عامل مهمي است.اگر حرارت وگذشت زمان رنگ عسل را عوض نكرده باشد ميتوان از روي رنگ عسل منبع گل تغذيه زنبور را شناسايي كرد. بعد از كريستاله شدن رنگ عسل روشنتر ميشود.عسل به عنوان يك عامل رنگ در صنايع غذايي به كار برده ميشود و واكنش قهوه اي شدن(Mailard reactin) عسل بسيار قوي است.

ارتباط رنگ عسل با مزه آن :
عسل با رنگ روشن مزه ملايمتري دارد ورنگهاي تيره مزه قوي و سنگين تري دارند ولي استثنائات زياد است مثلا عسل لاله درختي با رنگ روشن مزه اش سنگين است.

مزه عسل :
عسلهايي كه منبع گل آنها يك گل باشد مزه بسيار متغيري دارند و عسلهايي كه فروكتوز آنها زياد باشد بسيار شيرينند.به اين ترتيب گاهي چند عسل براي كسب يك شيريني و مزه مناسب مخلوط ميشوند. مزه عسل در زنبورستانهايي با چند گل متعادل تر است.

رنگ عسل

ادامه مطلب

اثرات بیولوژیکی گرده گل در زندگی زنبورعسل :

موضوعات : تغذیه

-1- گرده گل سبب افزایش طول عمر و زندگی طبیعی زنبورعسل می گردد.

-2- گرده گل سبب فعالیت تخمدان و افزایش تخمگذاری و جمعیت می گردد.

-3- گرده گل درصورت کمبود سبب تغییر رفتار زنبورها از جمله اختلال در تولید زهر و رفتار دفاعی می گردد.

-4- در زمستان گرده کافی سبب افزایش ذخایر چربی بدن زنبورعسل شده درنتیجه قدرت زمستانگذرانی افزایش می یابد.

-5- در تمام طول فصل ، فعالیت غدد هیپوفارنژیال و سایر غددی که در تولید غذای نوزادان وملکه دخالت دارند تحت تأثیر مستقیم گرده می باشند.

-6- ساخته شدن و ترشح موم توسط غدد موم ساز در ارتباط مستقیم با گرده گل است گرچه قندها هم نقش مهمی دارند ولی ثابت شده است گرده گل نیز نقش مهمی در ترشح موم دارد.

-7- گرده گل سبب مقاومت نسبت به بعضی از بیماریها خصوصا" بيماری نوزما می گردد و دراکثر بیماریها

حشره ای که تغذیه کامل داشته و بدن او رشد کامل داشته باشد دارای مقاومت بیشتری است.

گرده گل

 

ادامه مطلب

روزنامه كهنه و موارد استفاده ان در زنبوردار?

موضوعات : تجهیزات

روزنامه كهنه و موارد استفاده ان در زنبورداري

در فعاليتهاي زنبورداري،گاهي ضرورت دارد كه جمعيت كندوهاي ضعيف با كندوهاي قوي ادغام شوند يا جمعيت دو كندوي قوي در سيستم دو ملكه اي ادغام شوند.براي جلوگيري از جنگ و نيش زدن زنبورها به همديگر يك برگ روزنامه بين كندو و طبقه و شيارهاي خطي بين دو طبقه قرار مي دهند تا به تدريج با بازكردن روزنه اي با هم تماس حاصل كرده و كمكم با هم مخلوط شده و تلفات ندهند.

ادغام كندو در زنبورعسل

ادامه مطلب

انواع عسل استثنايي:

موضوعات : تغذیه

انواع عسل استثنايي:

1 – عسل سمی:
عسل حاصله از بعضی گیاهان برای انسان سمی بوده و ایجاد مسمومیت و عوارضی از قبیل استفراغ ، سر گیجه و عدم تعادل می نماید چون حاوی نوعی گلوکزید مسموم کننده است . این نوع عسلها برای خود زنبور سمی نبوده و زنبوران آنرا به راحتی مصرف می کنند . در مناطقی که گیاهان سمی می روید و زنبوران عسل جمع آوری می کنند زنبورداران می توانند از این مناطق برای تولید موم و بچه کندو استفاده نمایند . گیاهانی نیز وجود دارد که نوش و گرده تولیدی آنها برای زنبور عسل سمی است و عسل حاصل از آن برای انسان نیز مسموم کننده است .
مطالعات گوناگون نشان داده اند که عسل حاصل از شهد گیاهان زهری مانند بنکدانه ، گل انگشتانه ، خرزهره ، شوکران ، گل پنجه اعلی و غیره هرگز برای آدمی زهرناک نیستند .
نوعی گیاه که عسل تهیه شده از آن انسان را مسموم می کند نهالی است موسوم به Chama edaphne cahyeulata moench
این نوع عسل اگر چه برای انسان مضر است و خوردن آن عوارضی مانند استفراغ ، سرگیجه و درد شدید معده ایجاد می کند ولی در خود زنبور کوچکترین تاثیری نداشته بطوریکه می تواند در مصرف زمستانی او قرار بگیرد .
عسلی که بوئیدن آن تولید عطسه می کند و یا نوشیدنش سکر و مستی می آورد و چشیدنش گلو را می سوزاند این نوع عسل ها مسموم کننده هستند و برای تغذیه مناسب نمی باشد .
این نوع عسلها بیشتر در مناطقی که گیاهان ذکر شده در آنجا فراوان می باشند موجود می باشد، و عسل تولید شده در مناطق شمالی و شمال غرب کشور ،  بعلت نبود گیاهان ذکر شده در بالا از این گروه محسوب نمی شود.

2– عسل مصنوعی
به مواد و ترکیباتی شبیه عسل اطلاق می شود که بدون دخالت زنبور ساخته می شود . و معمولا از قند نیشکر و میوه های شیری مانند خربزه ، هندوانه ، کدوی تنبل و خرما در ساختن چنین عسل هایی استفاده می کنند . هر چند به عنوان عسل از آنها نام برده می شود اما این مواد ، عسل نیستند بلکه از تغلیظ آب میوه ها به طریق مصنوعی و صنعتی بدست می آیند . این روش در ایران متداول نیست ولی در بعضی از کشورهای خارجی مرسوم است . در ایران هم در سالهای اخیر طرح تحقیقاتی تولید عسل از خرما توسط محققین کشورمان آغاز شده که جا دارد جهت روشن شدن مطلب به خلاصه ای از این طرح تحقیقاتی اشاره شود .
عسل خرما برای نخستین بار در کشورمان در سال 70 توسط موسسه تحقیقاتی مهندسی زراعی وزارت کشاورزی از خرماهای ضایعاتی درجه 3 و 4 تولید و به مردم عرضه شد . این عسل عصاره تغلیظ شده خرما می باشد که از طریق عملیات فیزیکی از نظر رنگ و عطر و مزه مورد پروسس قرار گرفته و تمام موارد نا شناخته شده آن در مقیاس آزمایشگاهی شناخته شده است وتا سر حد امکان به شرایط فیزیکی و شیمیایی عسل حاصله از زنبور عسل برسد .
تولید عسل خرما که در این تحقیق دنبال شده بود عصاره خرما می باشد که به وسیله روش استخراج ( Leaching ) و جداسازی جامد – مایع بوسیله فیلتر اسیون ( Filtration ) بی رنگ و بی عطر وتا حدی خوش طعم می شود و سپس در شرایط خاصی از درجه حرارت و فشار به نحوی که دوباره شکل ظاهری نامناسبی به خود نگیرد به حدی تغلیظ شده است که آب موجود در آن پایین تر از حداقل لازم برای رشد باکتریها قرار بگیرد . این عسل که خصوصیات فیزیکی و شیمیایی بسیار نزدیکی با عسل طبیعی کندو دارد ، از هر نوع خرما و از هر درجه ای قابل بازیافت است به عقیده کارشناسان این موسسه از هر یک کیلو گرم خرمای درجه 3 و 4 و یا ضایعاتی کارگاههای بسته بندی به صورت متوسط 300 گرم عسل تهیه می گردد که این مقدار می تواند تا 450 گرم نیز در تحت شرایطی افزایش یابد . تولید انبوه عسل خرما از طریق ایجاد یک واحد صنعتی در موسسه تحقیقاتی زراعی در دست بررسی است و پروژه مطالعاتی خرما به صورت مشترک بین موسسه تحقیقان مهندسی زراعی و دانشگاه صنعتی شریف ، مرکز مهندسی بیو شیمی در حال اجرا می باشد .


3 – عسل رادیو اکتیو
در برخی از انواع عسل ، مقدار خیلی ناچیزی رادیوم وجود دارد و این عمل با پوشانیدن شیشه های عسل با فیلم های حساس عکاسی و پوشانیدن آن با کاغذ سیاه و مشاهده تصاویری از تشعشع رادیوم در کاغذ حساس عکاسی ثابت شده است . این خاصیت مربوط به خاک و زمینی است که گیاهان عسل زا در آن رشد کرده اند.

انواع عسل استسنائي

 

ادامه مطلب